67. oscar odul toreni

1.

geçtiğimiz şubat ayında dağıtılan oscar ödülleri izleyici ve eleştirmenleri ikiye böldü. slumdog millionaire/milyoner ve the curious case of benjamin button/benjamin button’ın tuhaf hikayesi arasında geçen çekişmenin galibi milyoner oldu. birçokları için çekişmeli geçen bir yıldı bu yıl ama akademi ödülleri’nin 81 yıllık tarihi içerisinde daha büyük çekişmeler de görüldü. 1959 yılından itibaren en iyi film oscar ödülü adaylıkları 10’dan 5’e düşürüldü. o yıldan sonra hiçbir yılda 5 adayın 5’i de büyük ödülü kazanmaya değer görülmedi ama 1994 yılında 5 filmden 4’ü ödüle çok yakındı.

27 mart 1995 tarihinde 1994 yılının en iyi filmlerine ödülleri dağıtıldı. aday filmlerin başında 13 adaylığı bulunan, robert zemeckis imzalı forrest gump geliyordu. film, birkaç teknik dal da dahil olmak üzere ana ödüllerde de adaylık kazanmıştı ve yılın en önemli filmi olarak gösteriliyordu. 1993 yılında en iyi aktör ödülü’nü kazanan tom hanks’in başını çektiği film, soğuk savaş yıllarında amerikan tarihini düşük zekalı bir adamın yaşamına paralel olarak anlatıyordu. arada vietnam’a bile giden film, kurgusu ve enfes senaryosuyla göz dolduruyordu.

ödüle aday ikinci film, 7 dalda aday olan bir bağımsız yapım, pulp fiction/ucuz roman’dı. quentin tarantino’ya reservoir dogs/rezervuar köpekleri’nin yaşattığı popülerliği üst sıralara taşıyan filmin adaylıklarının 3’ü oyuncu biri yönetmen biri senaryo diğeri de kurguydu. özellikle kurgu ödülünde favori gösteriliyordu. suç, kader, disiplin, yeni nesil gangsterlik gibi temaları bünyesinde toplayan film, aynı zamanda yılın en çok seyredilen filmlerinden biri olmuştu.

1994 yılının gişe fiyaskolarının başını çeken, stephen king uyarlaması the shawshank redemption/esaretin bedeli de tıpkı ucuz roman gibi 7 adaylık kazandı. frank darabont’un filmi bu adaylıkların arasında senaryo ve morgan freeman’ın aday olduğu aktör kategorilerinde mutlu sona çok yakındı. görüntü yönetimi, kurgu, müzik ve ses gibi teknik ödüllerde de adaylığı vardı.

yılın büyük ödüle yakın bir başka filmi ise daha önce ordinary people/sıradan insanlar filmiyle oscar’ı kucaklamış yönetmen/oyuncu robert redford’un quiz show’uydu. tv dünyasını ve insanların gözünde yaratılan star olgusunu yerden yere vuran quiz show, yılın en muhalif filmiydi. quiz show 4 adaylık aldı. adaylıklarının tamamı ana dallardaydı. senaryo, yönetmen ve yardımcı aktör ödüllerinde yarışıyordu.

1994’ün son adayı ise ingiltere’den geldi. kaliteli bir rom-com olan four weddings and a funeral/dört nikah bir cenaze mike newell’ın yeni nesil oyuncularıyla çektiği samimi bir filmdi ama diğer 4 adayın arasından sıyrılabilmesi çok zordu. film sadece 2 adaylık alabildi. senaryo filmin tek destek adaylığı idi.

akademi tüm 80’ler boyunca gandhi, the last emperor/son imparator ve platoon/müfreze hariç sıradan filmlere ödül vermişti. büyük ödüle uzanan diğer filmlerin bir kısmı kötü film değildi ama oscar’lık film de değildi. 1990’ların girişi ise oscar’a yıllardır bulamadığı fırsatları getirdi. sırasıyla dances with wolves/kurtlarla dans, the silence of the lambs/kuzuların sessizliği, unforgiven/affedilmeyen ve schindler’s list/schindler’in listesi gibi 4 mükemmel film ödülü kazanmıştı. akademi 1994’te de aynı şaşaayı devam ettirmek istiyordu.

27 mart 1995 günü shrine oditoryumunda dağıtılan ödüllere teknik dallardaki adaylarla başlandı. ses, efekt, kostüm vs… gibi adaylıklarda 5 filmden yalnızca forrest gump’ın adı geçiyordu. film, özel efekt ve kurgu dallarındaki ödülleri kucaklayıp esaretin bedeli’nin bu alanda elini boşaltıyor ve ucuz roman’ın en büyük silahı olan kurgu ödülünü elinden alıyordu. sıra oyuncu ödüllerine geldiğinde yine büyük şoklar yaşandı. 4 ödülden 5 filme yalnızca 1 ödül gitti. o da önceki yılda olduğu gibi tom hanks’e verildi ve forrest gump böylece bir alanda daha fark yarattı. john travolta, morgan freeman, uma thurman, samuel l. jackson, paul scofield gibi isimlere ödül verilmedi. işin ilginç yanı 5 filmden ucuz roman hariç hiçbiri kadın aday çıkaramamıştı.

en önemli kategorilerden biri de senaryo dallarıydı. akademi senaryo ödüllerini uyarlama senaryo ve ana senaryo olarak ikiye ayırmıştı. ödülleri, forrest gump (eric roth) ve ucuz roman (quentin tarantino-roger avery) paylaştı ve böylece ucuz roman bir kategoride de olsa ödül alabilmiş oldu. bu alanda esaretin bedeli ve quiz show hüsrana uğrayan filmler olmuştu.

sıra yönetmen ödülünü duyurmaya geldiğinde sonuç ne olursa olsun en iyi film ödülü’nün sahibi artık belliydi. oscar süreci, destek adaylıklarında şampiyon olan filmin büyük ödüle de uzanacağını gösteriyordu. bunun yanında bir de yönetmen ödülünün alınması ise zaferi taçlandırıyordu. robert zemeckis bu son turu da birinci kapadı ve forrest gump 5. ödülü de kazanmış oldu.

mutlu sona forrest gump ulaştı. seyircinin favorisi ucuz roman ve eleştirmenlerin favorisi esaretin bedeli kaybetmişti. tom hanks’in müthiş oyunculuğu ve daha birçok faktör forrest gump’ı akademi’nin gözünde 1994’ün en iyi filmi yapmıştı.

sonuçlara bakıldığında forrest gump’ın adaylıklarının yarısını 6/13 kazandığını görüyoruz. buna karşın ucuz roman 7’de 1 ödül alabilmiş esaretin bedeli (7 adaylık), quiz show (4 adaylık) ve dört nikah bir cenaze (2 adaylık) ise sıfır çekmişti.

“dört nikah bir cenaze neden kazanamadı?”

birinci sebep; destek adaylıklarından yoksun olmasıydı. akademi sadece 1 destek adaylığı olan bir filme ödülü veremezdi. ikinci sebep; filmin hoş ama büyük bir film olamamasından kaynaklanıyordu. romantik komedilerden büyük film yapabilme işini o yıllara kadar sadece frank capra ve billy wilder başarabilmişti. zaten akademi de bir rom-com’a en son 1960 yılında (billy wilder-the apartment/garsoniyer) ödül vermişti.

“quiz show neden kazanamadı?”

ilk sebebi robert redford’un amerikan sinema endüstrisine olan tavrıydı. muhalif bir yönetmendi ve oscar tarihi, televizyonu eleştiren filmleri adaylıkla bırakma örnekleriyle doluydu. bunun en iyi örneği ise 1976 yılının muhtemel galiplerinden biri olarak görülen ama ödülü rocky’e bırakan network/şebeke idi.

“esaretin bedeli neden kazanamadı?”

baş sebep o yılki gişe hüsranıydı. bugünün koşullarında baktığımızda karşımızda hem video kiralama rekorunun sahibi hem de ımdb gibi büyük bir sinema sitesinde yapılan sürekli anketçe dünyanın en iyi filmi olma özelliğine ulaşabilmiş bir film görüyoruz ama 1994’te esaretin bedeli, adındaki shawshank kelimesiyle bile dalga geçilen bir filmdi. ödülü kazanamamasının bir başka sebebiyse yapım şirketinin forrest gump’ınkiyle aynı olmasıydı. castle rock şirketi esaretin bedeli’nin post-prodüksiyon süreciyle hiç ilgilenmemiş bütün gücünü forrest gump’a harcamıştı. bu da filmin az duyulmasına sebep olmuştu.

“ucuz roman neden kazanamadı?”

birinci sebebi bir bağımsız yapımın ödülü kazandığı takdirde stüdyoların akademi’ye tavır alması ihtimaliydi. universal, mgm , paramount gibi büyük şirketler akademi’yi her zaman yönlendirebilen sektör devleriydi ve ucuz roman onların stratejilerine sekte vuracaktı. ikinci sebep de kurgu ödülünün forrest gump’a gitmesiydi. filmin tutunduğu en büyük dal buydu ve o da akademi anketinde kaybetmişti.

“forrest gump neden kazandı?”

büyük ödüle ulaşmasının en önemli sebebi hem izleyicinin hem de akademi’nin başarı öykülerini çok sevmesiydi. ki bunu bu yıl milyoner/benjamin button’ın tuhaf hikayesi yarışında da gördük. ayrıca her ne kadar eleştirel bir dili de olsa yine de film amerika güzellemesi tavrını bırakmıyordu. ayrıca referal filmlerin arasında sivrilebilmişti. izleyen kendini iyi hissedebiliyordu ki bu deyim amerikan sinemasında bütün bir 40’lı yılları etkileyebilmişti zamanında. filmin başarısının bir başka sebebi de dört başı mamur bir yapıt olarak 13 adaylık kazanabilmesi olmuştu. ve tabii ki tom hanks’in üstün oyunculuk yeteneği de buna dahildi.

bugün bana bu 5 filmden en çok hangisini seviyorsun diye sorsanız cevabım esaretin bedeli olurdu. akademide üye olsam yine bu filme oy verirdim ama oscar’ı hak eden film hangisi diye bakınca cevabın az bir farkla da olsa forrest gump olduğu çok açık. bunu oscar tarihiyle ilgilendiğim şu son 1 yılda daha iyi anladığımı söyleyebilirim. akademi kuralları ve nosyonunu iyice anladığınızda ne ucuz roman’ın ne quiz show’un ne de esaretin bedeli’nin bir şansı kalıyor.

1994 başat oscar ödülleri:

en iyi film: forrest gump (wendy finerman, steve starkey, steve tisch)
en iyi yönetmen: forrest gump (robert zemeckis)
en iyi aktör: forrest gump (tom hanks)
en iyi aktrist: blue sky (jessica lange)
en iyi yardımcı aktör: ed wood (martin landau)
en iyi yardımcı aktrist: bullets over broadway (dianne wiest)
en iyi senaryo: pulp fiction (quentin tarantino, roger avary)
en iyi uyarlama senaryo: forrest gump (eric roth)
en iyi görüntü yönetimi: legends of the fall (john toll)
en iyi kurgu: forrest gump (arthur schmidt)
en iyi müzik: the lion king (hans zimmer)
en iyi yabancı film: utomlyonnye solntsem (rusya)
onur ödülleri: michelangelo antonioni, john a. bonner, clint eastwood, quincy jones, jamie lee curtis

   estar abi   17.06.2009 14:44 ~ 14:44
   #1445602
2.

hala tartışılmaya devam edilen oscar ödüllerindendir, birçok eleştirmen ve birçok film tutkunu esaretin bedeli adlı filmi o seneki oscar ödüllerine layık görmüştür fakat kazanan bu film olmamıştır ve oscar ödüllerinin en çok tartışıldığı yıl olarak hafızalara kazınmıştır 1994...

dünyanın en saygın ve en çok kişi tarafından oylama ile seçilen film puanlama sistemi imdb'de tüm zamanların en iyi filmi olarak gösterilen esaretin bedeli adlı filmin oscar almamış olması oscar ödüllerinin tarihinde kara bir leke olarak herzaman kalacağı düşünülmektedir.

   pascha   17.06.2009 14:49
   #1445618
3.

baya güzel bir olay aga, öyle böyle değil. ufaktan bakalım şöyle.

en iyi film dalındaki adaylara bakıyorum. forrest gump, four weddings and a funeral, pulp fiction, quiz show, the shawshank redemption. abooo demelik tam böyle. ödülü alan forrest oluyor bunların arasında, gerçi hangisi alsa diğerine haksızlık olurmuş, öyle de bir olay var işte.

en iyi erkek oyuncuda da benzer durum var. travolta ile freeman yine kalıyor arkada, öne geçen hanks götürüyor malı. yönetmene bakıyoruz, yine forrest götürmüş malı. robert zemeckis alıyor ödülü. tarantino'ya yazık bacım ama olmuyor işte. ibneler hep 1 tane veriyorlar ödülden.

en iyi orijinal senaryoda allahtan forrest gump yok adaylar arasında. o en iyi uyarlama senaryo ödülünü alıyor orijinal olanı tarantino'ya kalıyor. e hakkı hacı, o da alsın yani bir tane.

en iyi bağyan oyuncu da jessica lange seçiliyor arada. filmi de blue sky.

daha da bir ton ödül var, onları da belirteyim. koca oscar almışlar, ayıp olmasın.

en iyi yardımcı kadın oyuncu - dianne wiest (bullets over broadway)
en iyi yönetmen - robert zemeckis (forrest gump)
sinematografi ödülü - john toll(legends of the fall)
en iyi sanat yönetmeni - ken adam(the madness of king george)
en iyi kostüm - lizzy gardiner(the adventures of priscilla, queen of the desert)
en iyi ses - speed filmi ekibi
en iyi düzenleme - arthur schmidt(forrest gump)
en iyi ses efekti - speed filmi ekibi
en iyi görsel efekt - forrest gump filmi ekibi
en iyi makyaj - ed wood filmi ekibi
en iyi müzik - can you feel the love tonight'tan the lion king
en iyi animasyon kısa film - bob's birthday
en iyi kısa film - franz kafka's ıt's a wonderful life
en iyi kısa belgesel - a time for justice
en iyi belgesel(konusal) - maya lin: a strong clear vision
en iyi yabancı film - utomlyonnye solntsem (russia)

not: derleme birazcık.

   pul koleksiyoncusu   29.07.2009 08:44
   #1512175
 
reklamı kapat

yazdır