abdullah cevdet

1.

ittihat ve terakki nin kurucuları arasında yer alan bu şahıs,dine karşı yürütülen savaşın türkiye deki öncülerindendir.abdullah cevdet e göre,modern uygarlığın temeli din dışı bir kültüre dayanmalıydı.islam ise,sözde ilerlemeye engel olduğu için toplumsal yaşamın dışına çıkarılmalıydı.

cevdet,kendisi gibi ittihat ve terakki nin kurucularından olan mason ibrahim temo nun görüşlerinden etkilendi.temo nun kendisine verdiği ruhçuluk ve maddecilik ile madde ve kuvvet adlı kitapları okuyarak materyazlizme ilk adımını attı.

abdullah cevdet,darwin in evrim teorisinin büyüsüne de kapılmış ve o dönem avrupalı ırkçılar arasında çok popüler olan öjeni kavramından etkilenmiştir.fransız meteryalistlerin görüşlerini incelerken fransız yazar gustave le bon un etkisinde kalmıştır.le bon un fikirleri doğrultusunda geliştirdiği "türk ırkının damızlık erkek yolu ile ıslah edilmesi projesi" onu ülke gündemine taşımıştır.

cevdet,inançlı bir aileden gelmesine rağmen,ömrünü dine karşı mücadele etmekle geçirmiştir.din aleyhine yazdığı bazı yazılardan ötürü şeyh-ül islam dan bir kaç kez uyarı almıştır.osmanlı nın son dönemlerinde masonik öğretiyle zehirlenen bir neslin en radikal temsilcisi olan abdullah cevdet in cenaze namazı da kıldırılmamıştır.

   acil kan lazim   12.06.2007 12:46
   #462780
2.

osmanlı devletinin son devirlerinde yaşamış siyaset adamı ve yazar. jön türkler hareketlerini başlatanlardan ve ittihad ve terakki cemiyetinin kurucularından. babası diyarbekir birinci tabur katibi ömer vasfi efendi olup, 9 eylül 1869'da arapkir'de doğdu. 1932'de istanbul'da öldü.
ilk tahsilini arapkir'de ve hozat'ta yaptıktan sonra mamüretü'l-aziz (elazığ) askeri rüşdiyesini bitirdi. kuleli askeri tıbbiye idadisinden de mezun olduktan sonra mekteb-i tıbbiyeye girdi. biyolojik materyalist fikirlerin tesirinde kaldı. dinin insan üzerindeki fonksiyonlarını inkar eden ve her şeyi madde ile açıklamaya çalışan materyalist görüşlere yer veren bazı eserler yazdı.

talebeyken 1889'da tıbbiyeli arkadaşları ile sonradan ittihad ve terakki cemiyeti adını alacak olan ittihad-ı osmani adlı gizli cemiyeti kurdu. siyasi faaliyetleri sebebiyle birçok defa tutuklandı. 1894'te mekteb-i tıbbiyeden mezun oldu. haydarpaşa hastahanesinde vazife aldı. geçici olarak diyarbakır'a vazifeli gönderildi. orada ittihad-ı osmani cemiyetine ziya gökalp gibi pekçok kimseyi üye kaydetti. istanbul'a döndükten sonra siyasi faaliyetlere devam ettiği ve devlete karşı olan faaliyetleri sebebiyle arkadaşlarıyla birlikte tutuklandı. 1896'da bakanlar kurulu kararıyla trablusgarb'a sürüldü. burada da siyasi faaliyetlere devam etti.

mizan ve meşveret adlı dergilere imzasız ve "bir kürt" takma adıyla yazılar gönderdi. fizan'a sürüldü ise de oradan tunus'a kaçtı. paris'e geçerek osmanlı devletini yıkmak için faaliyet gösteren jön türklere katıldı. 1897'de cenevre'ye giderek ittihad ve terakki cemiyetinin merkez komitesinde yer aldı. çeşitli gazete ve dergilerde takma adıyla yazılar yazdı. 1899'da viyana sefareti tabipliğine tayin edildi. 1903'te tekrar cenevre'ye giderek bir matbaa kurdu ve ictihad mecmuası'nı çıkarmaya başladı. 1904'te osmanlı ittihad ve inkılap cemiyetinin kurucuları arasında yer aldı. çeşitli gazete ve dergilerde yazdığı yazılarda sultan ikinci abdülhamid han ve diğer hükumet erkanı hakkında çirkin ifadeler kullandı. 20 ekim 1904’te isviçre'den sınır dışı edilince, ictihad dergisi ve kütüphanesini mısır'a naklederek bölücü ve yıkıcı faaliyetlerine devam etti. şura-yı osmani cemiyetinin idaresinde vazife aldı. bu sırada islam düşmanı ve müsteşrik dozy'nin eseri essai sur l'histoire de l'islamisme adlı kitabını tarih-i islamiyet adıyla tercüme etti. bu kitapta peygamberimize karşı saygısız ifadeler kullandığı için dindar insanların samimi duygularını rencide etti. bu yüzden pekçok kimse tarafından, kendi yanlış fikirlerinden başkasını kabul etmeyen, allah düşmanı manasında "adüvvullah cevdet" diye anıldı. bozuk fikirlerine zamanın hakiki alimleri tarafından cevaplar verildi.

ikinci meşrutiyetin ilanından ve ikinci abdülhamid hanın tahttan indirilmesinden sonra 1910 senesi sonlarında istanbul'a dönen abdullah cevdet, ittihad ve terakki ileri gelenleriyle arası açık olduğundan cağaloğlu'nda ictihad evi adını verdiği binaya yerleşerek ictihad dergisini çıkarmaya devam etti. aynı sene içinde kurulan osmanlı demokrat fırkasının ikinci başkanı oldu. bu fırka, hürriyet ve itilaf fırkasıyla birleşince de, siyasi faaliyetlerini kürt teali cemiyetine girerek devam ettirdi. çıkardığı ictihad dergisi, din ve devlet aleyhinde yazılar yazdığı için birçok defa kapatıldı. bir ara isviçre'ye giderek osmanlı devleti aleyhinde çalışan muhaliflere katılmak istediyse de isteği isviçre hükumeti tarafından reddedildi. daha sonra ittihadcıların desteğiyle çıkan hak gazetesinin yazarlarından oldu. birinci dünya harbinden sonra yeniden siyaset ve yayın faaliyetlerine başladı. 1 kasım 1918'den itibaren ictihad dergisini yeniden çıkardı. tekrar ittihadcıların aleyhinde yazılar yazdı. ingiliz muhibler cemiyetini kurdu. ayrıca ingilizlerle işbirliği yapan kürdistan teali cemiyetinde de önemli roller aldı. ictihad mecmuasıında dini tezyif edici yazılar neşr etmeye devam etti. bir ara sıhhıye müdürü olduysa da bu vazifeden alındı. 25 mayıs 1920'de bu vazifeye yeniden tayin edildi. fakat yedi ay sonra tekrar alındı. yeniden neşr etmeye başladığı ictihad dergisinin 1 mart 1922 tarihli 144. sayısında bahailiğin yeni bir din olarak kabul edilmesini tavsiye etti. istiklal harbinden sonra ictihad dergisinde yeni idareyi öven yazılar yazarak nüfuz kazanmak istedi. bu mecmuada türkiye'nin nüfus politikasıyla ilgili olarak; "neslimizi ıslah etmek, kuvvetlendirmek için avrupa'dan ve amerika'dan damızlık erkek getirmek gerekir." şeklindeki iddiasının yer aldığı bir yazıyı kendi imzasıyla yayınladı. bu yazısı bütün yurtta büyük ve derin bir nefrete sebep oldu.
ömrünün sonuna doğru tamamen yalnız kalan abdullah cevdet 29 kasım 1932'de öldü.

   sirma   12.06.2007 12:55
   #462794
3.

tüm eserleri;
<bkz: fizyolocya-i tefekkür>
<bkz: fünun ve felsefe>
<bkz: gizli figanlar> - şiirler
<bkz: kahriyat>- şiirler
<bkz: dimağ ve melekat-ı akliye'nin fizyolocya ve hıfzıssıhhası>
<bkz: cihan-ı islam'a dair bir nazar-ı tarihi ve felsefi>
<bkz: karlı dağdan sesler>- şiirler
<bkz: düşünen musiki> - şiirler

   nicholai alexandrovic hel   22.11.2008 07:23
   #1092429
 
reklamı kapat

yazdır