alevi dedesi

1.

alevilerin büyüklerine verilen, saygı duyulan bir makam.

   hayallerkahyasi   06.09.2009 22:39
   #1584741
2.

yamulmuyorsam hem ana, hem de baba tarafından alevi olması esas alınıyormuş dede olmak için.

   erayk   06.09.2009 22:42 ~ 22:42
   #1584743
3.

alevi olması da yetmiyor. hz. ali soyundan da gelmesi esas alınıyor umarım ben de yanılmıyorumdur..

   desem ki   06.09.2009 22:45
   #1584747
4.

üzgünüz herpiniz yanılıyosunuz ...

alevi dedesi büyüklere verilen bir sıfat değildir. o normal dededir. hani anneanne yada ninenin eşi.

alevi dedesi , alevilik inancında cemi yönete yani ibadeti yönlendiren , aynı zamanda alevi toplumunun önderidir. alevi inancına göre -ki bu inanç orta asya türklerinin anadoluya taşıdığı bir olgudur , dede aynı zamanda şifacıdır.

yani dedelerin şifa verme özellikleri vardır.

dedelik arap islam anlayışının değil orta asyada türklerin dinlerinden şamanizmin değerlerinden biridir.

anadoluya gelen türkleri müslümanlaştırma çabasına giren horasan erenlerinin , uğraşları ile şimdiki dedeler oluşmuştur. ama hala arta asyanın pagan inancına dair kalıntılar vardır.

mesala alevilerin ziyarat diye tabir edilen yerlere gidip , taşlara ağaçlara yada toprak , su kaynağı gibi yerlerde dua etmeleri yada ibadet rütüellerini yerine getirmeleri. bunlar da alevi inancında , şamanizmin günümüze yansıyan kalıntılarıdır .
dedelik de bu noktada şamanizmden kalmadır. dede korkut hikayelerindeki dedeler , bu gün alevi toplumundaki dedelerden bir farkı yoktur diyebiliriz. onlarda toplumun önderi ve öğreticisiydi.
dedelik osmanlı döneminde 2.beyazıta kadar değer görmüş ve osmanlı devleti tarafından maaş bağlanarak devlet tarafından korunmuştur.
fakat maaş bağlandıktan sonra dedelerin çoğalmasından dolayı onlardan hikmet istenmiştir. kaynar suya ellerini sokmaları yada fırına girmeler gibi. bundan geçen kişilerin hz. ali soyundan geldiğine inandıkları için , bu testler bir nevi doğruyla yanlışı ayırma sınavı olmuştur.
fakat alevilerin günümüzde hala anarken lanetledikleri yavuz sultan selim (aleviler çocuklarının adını yavuz koymazlar ve birçok alevi köyünde köpeklere yavuz adı verilir. aynı zamanda hırsız yada kötü işlere bulaşmış insanlara da yavuz lakabı takılır) islamın en arap vede sufi anlayışından uzak banazlığını benimsediği için vede alevilerin dini önder olarak kabul ettiği şah ismailin yanında yer almasından dolayı , anadoluda ozamanların rakamlarını değerlendirirsek eğer günümüzde 20 milyon nüfusa denk gelen insanı katletmiştir.

ve böylece aleviler için hem anadolu hemde osmanlı bir sürgün azap yeri olmuştur.
dedelerin eğitim gördüğü ocaklar kapatılmış bir çok alevi aşiret zorla sünnileştirilmiştir. katledilme kuyulara gömme şeklinde olduğu rivayet olur.

bununla da yetinmeyip alevi köylerinin dağda taşta gizli , görünmeyen , bereketsiz topraklara yerleşmesine neden olmuşlardır.
bu nedenledir ki alevilerin türküleri , duaları her daim hüzün ve keder doludur.

ayrıca dedelik değil alevi olmak için hem ana hem baba soyundan alevi olmak gerekir. dede olmak için anne baba soyundan dede olmak gerekir. dede kızı yada oğlu dede olmayan bir alevinin çocuğu ile evlenemez. dedeler bütün alevilerin babası eşleri de anasıdır. bu bağlamda dede çocuğu dede çocuğu dışında kimseyle evlenemez. aksi taktirde kardeşi ile evlilik yaptı diye nitelenmektedir. bu günümüzde
hala devam eden bir inançtır.

bide bu tip yazılar yazarken yani toplum içinde hassas olan konular hakkında yazı yazarken , veri olarak en azından neyin ne olduğunu açıklamak için on dakika da olsa google de arama yapıp bilgi aktarılabilinir.
çok derin ve geçmişi çok karışık ve komplike bir konudur bu dedelik olayı .
ben birara okuyum dedim beynim sulandı. zaten bu yazdıklarım da anladıklarım. ama gerçekler bunlar sanırım.
yine de çok merak eden hz google den bakabilir.

   ipkisiyemaskosis   06.09.2009 23:23
   #1584825
5.

duyunca ilk aklıma gelen şekilsizce ve gereğinden çok fazla uzamış ve hafif sararmış bıyıklara eşlik eden sakallarıyla
sor da söyleyeyim der gibi bakan yaşlı adamlardır.

http://www.cumhuriyet.com.tr/medya.php?mn=8668

   rubberman   18.06.2011 21:50 ~ 21:51
   #2379159
6.

<bkz: açmayın dedeler>

   bottomofthehell   18.06.2011 21:53
   #2379165
7.

dede sıfatını babasından almış kişidir *. kendisine dede denmesi için yaşlanmasını beklemeye gerek yoktur. doğuştan dedeliği alır.
son olarak;
<bkz: buyrun benim> *

   libidov   18.06.2011 22:35
   #2379216
8.

gereğinden fazla abartılmış bir unvan.

   sana laflar hazirladim   18.06.2011 22:38
   #2379218
9.

vakti zamanında zengin bir ağanın oğlu rahatsızlanmış.gitmedik yer denemedikeri ilaç kalmamış.ağaya maraşlı bir alevi dedesi tavsiye etmişler.gelsin baksın demişler.ağa haber gönderir alevi dedesine.alevi dedesi gelirim demiş ama bir tane at isterim demiş.ağa kabul etmiş "tamam" demiş.alevi dedesi de gelmiş çocuğa bakmış "bizi yalnız" bırakın demiş.herkes çıkmış ama kapıda bekleşiyorlar içerde ne olacak diye..
alevi dedesi başlamış duaya "allahım bu çocuğun canını al allahım bu çocuğu yarına bırakma" diye.birinci gün böyle geçmiş.ikinci günde aynı duayı etmiş dede.üçüncü gün derken çocuk iyileşmiş.ağa dayanamayıp alevi dedesine "sen ne biçim dua ediyorsun allahtan oğlumun canını almasını istiyorsun" demiş.alevi dedesi "ağa, ben allaha onu iyileştir diye dua etsem allah inadıma canını alır.ben de canını al dedim ki inadıma iyileştirdi" demiş.

not:saygı duyulması gereken listesindeler benim için.

   karnavore   27.06.2011 16:38 ~ 16:43
   #2387324
10.

aleviliğin yazılı değilde daha çok sözlü kültür olmasının müsebbipleri.

   yazar olsan kac yazar   27.06.2011 16:40
   #2387326
 
reklamı kapat

yazdır