celal bayar

1.

1883 gemlik-umurbey doğumlu*, parlamenter, türkiye cumhuriyeti'nin üçüncü cumhurbaşkanı. ilk ve orta öğrenimini babası abdullah fehmi efendi'nin yanında yaptı, gemlik mahkeme ve reji kaleminde memur oldu. daha sonra ziraat bankası'nda çalışmaya başladı. bu arada harir darutariri okuluna devam etti. 1890'da ittihat terakki cemiyeti'nin kurduğu gönüllüler taburuna yazıldı. zamanla bu partinin sayılı üyeleri arasına girdi. izmir'de kurulan cemiyetin genel sekreterliğini yürüten bayar, kız lisesi'nin ve şimendifer okulunun açılmasına ön ayak oldu.

ı. dünya savaşı'ndan sonra izmir'de kurulan müdafaa-i hukuk cemiyeti'nin de faal üyeleri arasına katıldı. 1920 tarihinde bursa milletvekili olarak türkiye büyük millet meclisi'ne katıldı, aynı tarihte iktisat bakanlığı'na vekalet etti. çerkez ethem'in isyanı sırasında, ethem'i ikna etmek için gönderilen heyete başkanlık etti. 1921'de iktisat başkanlığı'na getirildi. lozan konferansı'na müşavir üye olarak katıldı. 1924'te türkiye iş bankası'nı kurma görevini üstlendi. 1937'de ismet inönü'nün başbakanlıktan ayrılması üzerine, atatürk tarafından türkiye cumhuriyeti'nin 14. başbakanı olarak tayin edildi ve ilk kabinesini kurdu. atatürk'ün ölümünden sonra, cumhurbaşkanlığı'na seçilen ismet inönü tarafından da başbakan olarak tayin edildi. daha sonra inönü ile anlaşamadığından, yerini 3 mayıs 1939'da doktor refik saydam'a bıraktı.

chp'de arkadaşları ile 1945'de dörtlü takrir'i verinceye kadar görev aldı ve bu tarihte adnan menderes, fuat köprülü ve refik koraltan ile birlikte demokrat parti'yi kurdu. 14 mayıs 1950 genel seçimlerinde genel başkanı bulunduğu demokrat partinin iktidarı büyük çoğunlukla kazanması ile 22 mayıs 1950'de toplanan türkiye büyük millet meclisi bayar'ı cumhurbaşkanlığına seçti. 1954-1957 genel seçimlerinden sonra da meclis tarafından cumhurbaşkanlığına seçilen celal bayar, 10 yıllık cumhurbaşkanlığı döneminde adnan menderes'i başbakan olarak tayin etti.

bayar, 27 mayıs 1960'da türk silahlı kuvvetleri'nin yönetime el koymaları ile tutuklanarak yassıada'ya götürüldü. 16 ay süren soruşturma ve yargılamadan sonra, yassıada yüksek adalet divanı tarafından, 15 demokrat parti, ileri geleni ile birlikte idama mahkum edildi.(15 eylül 1961) milli birlik komitesi, idamlardan üçünü (menderes, zorlu, polatkan) onaylarken, başta celal bayar olmak üzere, 12 demokrat parti ileri geleninin idam hükmünü müebbet hapse çevirdi. yassıada'dan kayseri cezaevine götürülen bayar, orada rahatsızlandı, evinde tedavi edilmek üzere serbest bırakıldı (7 kasım 1964).
22 ağustos 1986'da istanbul'da vefat etti.
üç çocuk babası idi ve fransızca bilirdi.* * umurbey'de halen her yıl 22 ağustos'ta anılır.
ayrıca <bkz: celal bayar üniversitesi>

   sherry   31.10.2006 08:36 ~ 08:37
   #94746
2.

ilk sivil cumhurbaşkanıdır.uzun bir dönem de tek sivil cumhurbaşkanı idi.

   backmasking   31.10.2006 13:10
   #94884
3.

tam adı: mahmut celal bayar'dır.

başbakanı olduğu hükûmetler ve görev zamanları:

9. t.c. hükûmeti: 25.10.1937 11.11.1938

10. t.c. hükûmeti: 11.11.1938 25.01.1939

*

   anathema   12.09.2007 18:17
   #665374
4.

atatürk ve inönü devri türkiye'ye sızmakta zorlanan amerikayla sıkı fıkı olmayı başarmış devlet adamı. dersim katliamı da dahil pek çok pis olayın altından çıkan çıban. chp içinde muhalefet olup ayrılması ve ayrı bir güç yaratması arkasında ne var hadi bilin.

türkiye'den abd'ye gerçekleştirilen ilk üst düzey ziyareti 27 ocak 1954'te "mauritania" adlı gemiyle dört gün süren bir yolculukla gittiği abd'de tam bir ay kalarak yaptı. abd başkanı eisenhower'ın daveti üzerine gerçekleştirilen ziyaretin ana gündem maddesini ekonomik ilişkiler ve amerikan yardımları oluşturuyordu.

bayar'ın ziyaretinden iki hafta önce abd kongresi, türkiye'ye yapılacak yatırımlara vergi muafiyeti getiren bir yasayı kabul etmişti. bayar da ziyareti sırasında abd kongresi'ne hitaben yaptığı konuşmada yardımlardan dolayı teşekkür ederken, yardım ve yatırımların sürmesi çağrısı yaptı.

bayar, abd'de geçirdiği bir ay içinde new york ve washington'ın yanısıra aralarında san fransisco, chicago, las vegas ve los angeles'ın da bulunduğu birçok kenti de ziyaret etti. türk basını "reisicumhurumuzun amerikalılar tarafından çok sıcak bir alakayla karşılandığını" yazarken, haberlerde gezinin büyük bir başarı olduğu ifade edildi.

bayar'dan beş yıl sonra ekim ayında bu kez de adnan menderes merkezi antlaşma teşkilatı (cento) toplantılarına katılmak için abd'nin yolunu tuttu.

   yenitara   21.11.2011 16:47 ~ 16:48
   #2456480
5.

<bkz: ataturk un amerika halkina seslenisi>

   yettim gari   21.11.2011 17:00
   #2456487
6.

<bkz: 6-7 eylül olayları>

   yenitara   23.11.2011 23:40
   #2457175
7.

mustafa kemal için:

atatürk, seni sevmek milli bir ibadettir diye yazmıştır heykelinin dibine...

sonra tayyip'e dokunmak ibadet diyen akp'li vekile kız gerici falan de... lan ne kadar pislik varsa kemalist zihniyetten çıkmış işte...

   sere viii   03.10.2012 16:49
   #2559306
 
reklamı kapat

yazdır