cemaleddin aksarayi

1.

osmanlı devletinin kuruluş devrinde anadolu'da yetişen âlimlerden ve evliyâdan. ismi muhammed'dir. babası büyük âlim fahreddîn-i râzî hazretlerinin torunlarından vâiz muhammed bin muhammed'dir. nesebi bir koldan hazret-i ebû bekr'e, bir koldan da hazret-i ömer'e ulaşmaktadır. cemâleddîn lakabıyla ve aksarâyî nisbesiyle meşhûr olmuştur. aksaray'da doğmuştur. doğum târihi bilinememektedir. 1389 (h.791) senesinde aksaray'da vefât etti. kabri, aksaray'daki ervâh kabristanındadır.

   ramiz   17.10.2007 17:47
   #678566
2.

ilk tahsîlini doğum yeri olan aksaray'da babasından ve diğer âlimlerden yapan cemâleddîn aksârâyî, amasya'ya giderek aynı lakabı taşıyan hemşehrisi cemâleddîn ibrâhim aksarâyî'nin oğlu fahreddîn ilyâs rûmî'den ders aldı. hacı şâdgeldi paşa ile ders arkadaşıydı. her ikisi de aklî ve naklî ilimlerde en iyi şekilde yetiştiler. hacı şâdgeldi paşa, amasya emîri olunca, cemâleddîn aksarâyî hazretlerini amasya kâdılığına ve dârü'l-ilim müderrisliğine getirdi.amasya kazaskeri pir nizâmeddîn muhammed cürcânî vefât edince, onun yerine amasya kazaskerliği vazîfesi de verildi. bu vazîfeleri üstün bir liyâkat ve başarıyla yürüten cemâleddîn aksarâyî hazretleri, ilim okutup talebe yetiştirdi. yüksek ilmi ve ahlâkı ile insanlara örnek oldu. amasya'nın buhranlı devrinde insanlara islâmiyetin emir ve yasaklarını anlatıp dünyâ ve âhiret seâdetine kavuşmaları için çalıştı. amasya'da çıkan bir karışıklık üzerine oradan ayrılarak, karamanoğulları beyliğinin hâkimiyeti altında bulunan konya'ya geldi. karamanoğlu alâeddîn bey, yüksek ilim ve fazîlet sâhibi olancemâleddîn aksarâyî'yi konya kâdılığına tâyin etti. bir müddet bu vazîfede kalarak insanlara allahü teâlânın emir ve yasaklarını anlattı ve adâletin devâmı için gayret etti, sonra doğduğu yer olan aksaray'a döndü. zincirli veya müselsile medresesine müderris tâyin edildi. bu medreseyi yaptıran kimse, vakıf şartnâmesine, sihâh-ı cevherî adlı lügatı ezbere bilen kimsenin müderris tâyin edilebileceğini bildirmişti. bu vasfa sâhib olan cemâleddîn aksarâyî bu medresede senelerce ilim öğretip büyük âlimler yetiştirdi.

   alzheimer   07.11.2009 04:15
   #1720552
3.

mevlânâ celâleddîn-i rûmî ve fahreddîn-i râzî gibi cemâleddîn aksarâyî de dergâhından medreseye atla gelir giderdi. cemâleddîn aksarâyî hazretleri vaktini çok iyi değerlendirdiği ve medresesine normalin üstünde talebe geldiği için bir kısım talebelerine yolda ders verirdi. atının üstünde giderken talebeleri etrâfını sararlar, hattâ atının üzengilerinden tutarak yürürlerdi. yürürken hocaları onlara ders anlatırdı. bu sebeple yürüyerek ders alan bu talebelere meşâiyyûn, yürüyenler adı verilmişti. bir kısım talebeleri de medresenin revaklı dış bölümünde beklerler, cemâleddîn aksarâyî medreseye girip derse başlamadan önce bunlara da ders verirdi. bu talebelerine de revâkıyyûn, revaklı yerde bulunanlar, denirdi. bir kısım ve asıl talebelerini de medresede okuturdu.

*

   eussstas   31.01.2010 20:46
   #1905715
 
reklamı kapat

yazdır