diyarbakir in tarihi eserleri

1.

diyarbakır kalesi ve surları

surların kuruluş tarihi bilinmemekle birlikte, i.s. 349 yılında roma imparatorlarından ıı. constantinus zamanında kentin etrafının surlarla çevrilerek kalenin güçlendirildiği bilinmektedir. diyarbakır kalesi, “dış kale” ve “iç kale” olmak üzere iki ana kısımdan meydana gelmiştir. dış kale surlarının uzunluğu 5 km'den fazladır. dış kale, dağ kapı (kuzey), urfa kapı (batı), mardin kapı (güney) ve yeni kapı (doğu) olmak üzere dört kapı ile dışarıya açılır. dış kale'nin kuzeydoğu köşesinde ayrı bir sur ile çevrili iç kale bulunmaktadır. iç kale'de, virantepe diye adlandırılan tepe üzerinde gerçekleştirilen kazılarda 13.yüzyılın başına ait bir artuklu sarayı ortaya çıkarılmıştır. diyarbakır kalesi üzerinde yer alan yazıtlar bize, kentin, roma imparatorluğu'ndan osmanlı imparatorluğu'na kadar olar tarihsel sürecinin belgelerini sunar. yazıtlarla birlikte yer yer karşımıza çıkan kabartmalarda her dönemin estetik anlayışını ortaya koymaktadır.

diyarbakır ulu camii

türkiye'nin en eski camilerinden biridir. saint thoma kilisesine, çeşitli dönemlerde yapılan eklemelerle camiye çevrildiği bilinmektedir. tarih boyunca pek çok değişikliğe uğramış olan camii kesme taştan inşaa edilmiş olup büyük ve gösterişli bir yapıdır. diyarbakır ulu camii, planının yanı sıra bezemeleri ve mihrabı, şadırvanı, minaresi gibi mimari unsurları ile de anadolu mimarisinde önemli bir yer tutmaktadır.

fatih paşa camii

şehrin doğusunda yar alan yapı 1516-1520 yılları arasında bıyıklı mehmet paşa tarafından yaptırılmıştır. diyarbakır'daki ilk osmanlı camisidir. kurşunlu camii diye de anılan eser, renkli (siyah-beyaz) kesme taştan inşaa edilmiştir. çinilerle kaplı iç duvarlarının yanı sıra mihrab ve mimberi bezemeleri ile dikkati çeken bölümlerdir.

melek ahmet paşa camii

urfa kapı yakınında yer alan cami, 1587-1591 yılları arasında melek ahmet paşa tarafından yaptırılmıştır. renkli kesme taştan (siyah- beyaz) inşaa edilen yapının iç mekanı 16.yüzyıl osmanlı çinileri ile bezelidir.

nebi camii

harput kapısı yakınında yer alan yapının yapım tarihi bilinmemekle birlikte, akkoyunlular tarafından inşa edildiği düşünülmektedir. osmanlı döneminde de bazı eklemeler yapılan eserin yapımında kesme taş kullanılmış olup içi zengin çinilerle bezenmiştir.

sefa camii

şehrin kuzeybatısında yer alan cami 15. yüzyılda inşaa edilmiştir. nesih ve kufi yazılarla süslü olan minaresi taş işçiliğinin en güzel örneklerini yansıtmaktadır. ayrıca yapının iç mekanı çinilerle süslüdür.

şeyh muattar camii

şehrin ortasında yer alan bu cami, 1500 yılında akkoyunlu sultanı kasım padişah tarafından inşaa ettirilmiştir. bu nedenle kasım padişah camii diye de anılmaktadır. yapının en ilginç bölümü minaresidir. diyarbakır'daki minarelerin hiçbirine benzemeyen bu ilginç minare dört sütun üzerine oturmaktadır.

mesudiye medresesi

1198 yılında artuk melikül mesut kutbudin ebu muzaffer sokman zamanında inşaa edilmiştir. kesme taştan iki katlı olarak inşaa edilen yapı taş işçiliğinin güzel örneklerini barındırmaktadır.

cahit sıtkı tarancı müzesi

cahit sıtkı tarancı'nın doğduğu ev, kültür bakanlığı tarafından satın alınmış ve 1973 yılında müze olarak hizmete açılmıştır. müzede 19.yüzyıl diyarbakır yaşantısını canlandıracak etnografik malzemeler ile yazara ait özel eşyalar, fotoğraflar ve belgeler sergilenmektedir.

deliler hanı

hüsrev paşa tarafından 1527 yılında inşaa ettirilmiştir. yapım malzemesi olarak renkli kesme taş (siyah-beyaz) kullanılan han iki katlıdır. her yıl islâm ülkelerinden hicaz'a gitmek üzere bu handa toplanan hacı adaylarını eşlik edecek delillerin (rehber, kılavuz) burada kalmaları nedeniyle, halk tarafından deliler hanı olarak adlandırılmaktadır. yapı, restore edilerek 120 yataklı turistik, modern bir otel olarak hizmete açılmıştır.

malabadi köprüsü

diyarbakır-batman karayolu üzerinde, iki ilin sınırında, batman çayı üzerinde yer alan muhteşem bir artuklu eseridir. yazıtından, 1147-1148 tarihinde artukluoğullarından timurtaş bin ilgazi tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. anadolu'daki taş kemerli köprüler içinde kemeri en geniş olan bu köprü, suyun iki yakasını düz bir çizgi üzerinden değil kırıklar yaparak birleştirmektedir. kemerin iki yanında kervan ve yolcular için yapılan iki barınak odasına köprünün üzerinden inilmektedir.

gap.gov.tr diyarbakır sayfasından copy paste.

   nicholai alexandrovic hel   30.10.2008 13:00
   #1072221
2.

süleyman peygamber camii

cuma günleri evde kalmış kadınlar-kızlar ellerinde asma kilitlerle camiinin kapısında beklerler. çıkan erkeklere bu kilitleri yanlış hatırlamıyorsam 7 kez açtırırlar. böylece kısmetlerinin açılacağını düşünürler. dolayısıyla cuma namazı vakitleri gidilmesini tavsiye etmem. (erkekler için tam bir işkencedir.). cumadan ilk çıkan erkek en makbul olanıdır.

hasanpaşa hanı

ulu camiinin hemen karşısındadır. hayatımın en iyi nargilesini içtiğim yerdir. hanın altında bulunan kamer restauntta yemek yenilebilir. özellikle yazın sıcağında içerisinin serinliği insanı çok rahatlatır.



bir de genellikle deliler hanı olarak bilinen tarihi hanı vardır ki gerçek adı "deliller hanı"dır.

   nicos   30.10.2008 14:32 ~ 14:32
   #1072307
 
reklamı kapat

yazdır