ebu bekir el razi

1.

asıl adı muhammed bin zekeriya olan ebu bekir el razi rey kentinde is 864 yılında doğmuş ve yine aynı kentte is 925 yılında ölmüştür. fizik, felsefe, tıp, kimya alanlarında eserler vermiştir.

türk kökenli olan ebu bekir el razi doğduğu şehir olan rey'de felsefe, matematik, doğa bilimleri ve astronomi eğitimi yaptıktan sonra bağdat ve başka islam şehirlerinde öğrenimini tamamladı. daha sonradan da tıp öğrenimi gördü. rey ve bağdat hastanelerinde başhekim olarak çalışan razi'nin eserlerinin hemen hemen hepsi latinceye çevrilmiştir. tıp alanında yazdığı el-havi adlı ansiklopedi 17. yüzyıla kadar en önemli başvuru kaynağı olmuştur.

ebu bekir el razi'nin önemi islam dünyası içinde ilk defa doğa felsefesini savunan kişi olmasıdır. is 750 yılından sonra türk ve pers kültürlerinin katılmasıyla kozmopolit bir hal alan islam her alanda ilerleme kaydetmeye başlanmıştır. bu dönemde birçok islam şehrinde büyük kütüphaneler kurulmuştur. bunlar aynı zamanda araştırma merkezleriydi. antik çağa ait birçok kitabın çevirileri yapılmıştır. antik çağda thales'le başlayıp gelişen doğa felsefesinin iskenderiye kütüphanesinin yakılmasıyla kesintiye uğramasından sonra islam uygarlığı içinde tekrar doğuşu ebu bekir el razi ile olmuştur. bunun yanı sıra aristoteles ve idealizm felsefesinin takipçisi farabi'yi ve idealizm ve doğa felsefesini birleştirmeye çalışan ibni sina'yı önemli isimler arasında sayabiliriz. ebu bekir el razi islam içindeki önemli akımlarla çatışmaya girmiş ve islam uygarlığı içinde thales benzeri bir gelenek kuramamıştır. daha sonraları moğol istilası ve haçlı seferlerinin sonucu olarak bu gelişme durmuştur. bilhassa moğol istilası bu elde edilen gelişmelere büyük darbe vurmuştur. sadece sivas kütüphanesinin yakılmasında 250.000 kitap yok olmuştur.

bu dönemde islam uygarlığının en önemli başarısı budistlerden aldıkları rakamlarla antik dönem eserlerden elde ettikleri geometriyi sentezleyerek analitik geometri ve cebiri geliştirmeleridir. ispanya'daki endülüs uygarlığı aracılığıyla bilhassa ibni rüşd ve diğer bilim adamlarının eserlerinin latinceye çevrilmesi bertrand russell'ın deyimiyle avrupa uygarlığının doğuşu olmuştur

   witchorexia nervosa   18.06.2007 05:36
   #476473
 
reklamı kapat

yazdır