emin semsug

1.

1900 yılında, suriye'nin halen israil işgali altında bulunan golan yöresinde, mansure köyünde doğdu. büyük çerkes, sürgününde (1864) önce balkanlar'a, sonra da suriye'ye göçetmek zorunda kalan dedesi, mansure köyünün ileri gelenlerinden biri ve köy muhtarıydı. babası semguğ eyüp’de trablusgarb'ı (libya) italyan saldırısına karşı savunan osmanlı güçlerine katılarak orada savaşmıştı (1911).

ilk öğrenimini köyünde ve kuneytra kasabasında arapça, orta öğrenimini ise şam ve beyrut'da türkçe olarak yaptı. beyrut'ta kaldığı iki yıl içinde fransızca'yı da öğrendi. daha sonra fransa'ya giderek "l'ecole national de grignon" ve "l'ecole des sciences politique" de okudu. genel tarım ve uluslararası siyaset konularında iki diploma aldı. bu yıllarda, paris, berlin, prag, varşova gibi avrupa başkentlerinde bulunan kafkasya'lı göçmenlerin örgütleri ve yayınlarıyla sürekli ilişki içinde bulundu. onlarla arap ülkelerindeki ve türkiye'deki kafkas göçmenleri arasında ilişkiler kurulmasında hizmeti geçti. "kafkasya dağlıları halk partisi" (narodnaya partiya gortsev kavkaza) adlı örgüt içinde yer ve görevler aldı. bu çalışmalarını ve ilişkilerini suriye’ye döndükten sonra da sürdürdü. bazı idari görevlerde ve kuneytra belediye başkanlığı'nda bulundu. kuneytra'da kız ve erkek öğrencilerin bir arada öğrenim gördüğü ortaokul düzeyinde bir çerkes okulu'nun açılmasını sağladı. bu okulun ilerde özellikle tarım konusunda bir meslek okulu olarak geliştirilmesini tasarlıyordu. antakya reyhaniye'de, kuneytra'daki hışniye ve adnaniye köylerinde de bu okulun şubelerinin açılması için çalıştı. suriye'deki çerkes göçmenlerini sömürgeci fransız yönetiminin etkilerinden biraz olsun uzaklaştırmak, memurluk ve askerlik yerine tarım ve ticaret alanlarına yöneltmek gayesiyle 1937 yılında yerel sermayeyle "şirketiccevlan-etticariyye" adlı şirketin kurulmasını sağladı.

kuneytra'da çerkesce-fransızca-arapça-türkçe olarak yayınlanan "marg" (1928-31) gazetesinin yayınında emeği geçti ve bu gazetede yazılar ve şiirler de yazdı. adigece, fransızca, arapça ve türkçe'yi çok iyi bilir, boş zamanlarında armonik çalarak çerkesce ağıtlar okumaktan hoşlanırdı. edebi ve sosyal yönleri yanında son derece mütevazı bir kişiliğe de sahipti. herkesin derdini dinler ve çare arardı. suriye'deki çerkes göçmenlerinin sosyo-politik ve kültürel gelişmesine önemli katkıları olan bir kişidir. bunun yanında çerkes ve dürzi halkları arasında meydana gelen anlaşmazlıklar ve çatışmaların yatıştırılmasında da olumlu katkıları olmuştu. 1952 yılında öldü.

eserleri

eserlerinden bazıları: "elifba şerkesiyye" (çerkes alfabesi), "eş'ar şerkesiyye" (çerkes şiirleri), "tarih-i şerakise minzulkadim ve haddel asrel hadis" (geçmişten günümüze kadar çerkes tarihi), "eşşerakise fı hurubihim dıdal kayasera" (çerkeslerin çar'lara karşı savaşları, humus 1948), "medhal ile tarih-i şerakise" (çerkes tarihine giriş. ölümünden sonra 1980'li yıllarda yayınlanmıştır.)

   witchorexia nervosa   15.09.2007 17:24
   #672522
 
reklamı kapat

yazdır