genc werther in acilari

1.

johann wolfgang von goethe (1749-1832) tarafından 1773 yılında yazılmış roman.

kitabın orjinal adı die leiden des jungen werthers dir.

goethe, bu romanı yazdığında 25 yaşındaydı. “bir kitap okudum, hayatım değişti” lafı gibi, “bir kitap yazmış ve hayatı değişmiştir” goethe'nin; üstelik okuyucularının hayatlarını da değiştirerek. gerçekten de, romanın piyasaya çıkmasının ardından hem pek çok intihar vakası ile karşılaşılmış, hem de almanya sokakları bir “werther salgınına” uğrayarak, ortalığı mavi ceket, sarı pantolon giyen duygulu gençler istila etmiştir.

hikaye, werther’in mektuplaştığı arkadaşı willhelm’in eliyle, mektuplar biçiminde anlatılır, zaman zaman, willhelm sonradan öğrendiklerini de ekler (bu kısımlar bir sahne canlandırması tarzındadır); büyük kentin yarattığı ruhsal çöküntüden doğaya kaçarak wahlheim’e yerleşen aydın bir gençtir werther. orada tanıştığı soylu bir ailenin güzel kızı lotte’ye aşık olur. lotte de kayıtsız değildir bu aşka ama albert’le nişanlıdır ve verilen sözler, ahlaki değerler önemlidir. lotte albert ile evlenir. werther ise bir aile dostu olarak yer alır yanlarında. ne var ki aşk ve dostluk arasındaki sınır çizgisi zayıftır. sınırı geçmekten korkan lotte, bir daha görüşmemeleri gerektiğini bildirir genç adama. werther’in bu acıya dayanması ise imkansızdır. lotte’ye bir mektup yazar; “bak lotte! bana ölümün sarhoşluğunu tarttıracak olan o soğuk ve korkunç kadehi elime alıyorum. onu bana sen uzatıyorsun, ben de alırken hiç duraklamıyorum. hayatımın bütün istekleri ve ümitleri yerine geldi. ölümün çelikten kapısını vurmak öylesine titretici ve çetin ki” diyen werther, “silahlar dolu. saat on ikiyi vuruyor. alınyazısı bu, önüne geçilmez. lotte! elveda lotte! elveda” sözleriyle son verir mektubuna ve yaşamına...

tıpkı şiirleri gibi, werther’de de kendi yaşamından bir parça vardır goethe’nin. 1772 yılında hukuk stajını yaparken, bir arkadaşının nişanlısına aşık olduğu için yaşadığı duygu ve ahlak çatışmasından esinlenmiştir bu romanını yazarken. sondaki intihar vakası ise, o sıralarda gazetelere yansıyan bir haberin verdiği ilhamla olmuştur. onun başardığı, tekil yaşanmışlıkları, genel toplumsal bir bunalımın eşliğinde anlatabilmesindedir. ve elbette, goethe’nin şiirsel, tasvirlerle dolu zengin dili/üslubu, hikayenin büyüsünü benzersiz biçimde derinleştirir.

werther, “sturm und drang” (coşumculuk) akımının bütün izlerini taşıyan bir metin. güçlü duygularla hareket etme, doğaya, çocuklara, pastoral bir hayata duyulan özlem, toplumsal kurumlara yönelik eleştiri hemen fark ediliyor. ancak bütün bunlar yalnızca estetik bir tercihten kaynaklanmıyor; o yıllar almanya’sının -avrupa olarak genelleyebiliriz de- bireyi köşeye sıkıştıran koşullarını yansıtıyor! dikkat edilirse, “doğa tercihi” romantizmin ve ingiliz gotiğinin de çok önemli bir motifi olmuştur. insanda derin izler bırakan şey, bir edebi metinde yazarın hayal ürünü olarak anlattıkları değil, o metinde -somut gerçekliği- yansıtan duygu ve düşüncelerdir. werther’in yarattığı coşkunluk da, özellikle almanya’da, anlatılanların alman ulusal kimliği ile çakışmasından kaynaklanmıştır. onu yaratan değil, varolanı tasvir edendir goethe! goethe, kişisel olanla toplumsal olan arasındaki kopmanın kaçınılmazlığını ve bunun toplumsal nedenlerini, insanın manevi yaşamı ile coşku dünyasını benzersiz bir lirizm ve çözümsel bir sezgiyle ortaya koymuştur bu romanında. goethe’nin werther’i, bireysel tutku, toplumsal zorunluluk ve bu tür bireysel tutkuların genel temsili anlamı arasındaki doğrudan ilişkiyi çok açık biçimde gösterir.

http://tr.wikipedia.org/...99in_ac%c4%b1lar%c4%b1_(kitap)

   darkofdirt   15.04.2007 03:36
   #325055
2.

bir bilinmeyen ve yok olan.
tüm kumlar elimden akmakta...
bir çok söz ve werther
derinin incelmesi ve son bulma.
tüm organlaırn gözükene kadar saydamlaşma
görünülcek birşey kalmayana kadar...

   darkofdirt   15.04.2007 03:38
   #325057
3.

goethe'nin bu kitabını okuyan genç aşıkların teker teker intihar ettiği söylentisini duymuştum. ben okudum ama intihar edesim gelmedi.

<bkz: intihar edesi gelmek>

   pire sutu   15.04.2007 10:25
   #325152
4.

kitap genç wertherin aşkını arkadaşına yazdığı mektuplar yoluyla anlatır.kitap çıktığı zamanlarda çok sükse yapmış ve herkes roman kahramanı gibi sarı ceket ve mavi pantolon giymeye başlamıştır.mükemmeldir.mektupların içeriği sarsıcıdır.okunması şiddetle tavsiye edilir..

   ogretmenimcanimbenim   30.04.2007 19:18
   #362733
5.

almancasını okuyan bir arkadaşımın tavsiyesiyle okumuştum.bir lotte için değer mi be salak dememe neden olmuşsa da etkilenmişimdir.

   nagual   30.04.2007 19:21
   #362737
6.

girizgahındaki atmosferin , agaçların vs bir ressamın fırça darbeleriyle verdiği etkiyi romanda aktarmanın ustalığını gösterdiği için goethe , sevildiği romandır , bir dans sahnesi vardı bir de lotte kırmızı elbise içinde bir güzel kadın werther ' de saf aşık ikisinin ilişkisi bundan öteye gidememiştir .

   vendetta   20.07.2007 00:50
   #556886
7.

aşkı mükemmele yakın anlatabilmek için birinci ağızdan (ben ol da bil) kaleme alınmış olması çok önemli bir ayrıntıdır. ayrıca aşık werther'in tutarsızlıkları, değişkenliği ve aşkın hissettirdikleri neredeyse kusursuz bir gerçeklik sunmuştur. ucuz bir aşk romanı değildir, daha ötesinde bir şeydir. satır aralarında werther'in bir iki cümlelik felsefe kırıntıları farklı bir boyut katmaktadır.

kitaplar sadece bizim anladıklarımızı yazan matbuu kağıtlardır. bazı satırlar, sanki bizim algımızla o anda yazılırlar. daha önce fark etmemişizdir sanki. mesela bu kitap 4-5 kere okunabilir. mesela orta okulda sıradan bir hikaye şeklinde okursunuz, bir kaç yıl sonra etkilenerek okursunuz, daha sonra okuduğunuzda bir düşün içine girmiş bulursunuz kendinizi.

   meczup   24.03.2008 16:31
   #878314
8.

en dikkatimi çeken paragraf da şudur ki; kendini öldürecegi silahı sevdigi kadının (lotte) uşagından istiyor hem uşagı gördügüne seviniyor (neden çünkü uşak lotte'nin yanından geliyor lotte'nin gözleri degdi uşaga) silahı eline alınca ise nerdeyse aglayacak bu silaha lotte'nin elleri degdi!

   thelili   15.05.2009 12:04
   #1383390
9.

bizde olsa döverler lan adamı
var mı nişanlı olan evli olan kadına sarkmak
aşkmış sokayım aşkına dedirten kitaptır
evli kadına sarkıntılık edeni içinde <bkz: vadide ki zambak>

not:adam güzel anlatmış be hafız diyeceksiniz şimdi biliyorum o senin dediğin yazarın anlatmak istediği değil çeviriyi yapan kişinin anladığıdır be paşam.

neymiş efendim birinciye %90 ının düştüğü bir yarışta ikinci olmak umrumda değilmiş şeklinde bir de ayar veriyor.
neyi bölüşüyorsun yarram derler adama...

   mezarkazici   23.05.2009 01:23 ~ 01:23
   #1399008
10.

----- spoiler -----
werther salaktır.
----- spoiler -----

   libidov   01.02.2010 23:07
   #1908771
11.

werther'ini durumunu yaşamayanların, aptalca kurguya sahip olduğunu düşündükleri kitap. baya bir oluyor ben okuyalı. ilk okuduğumda, ''işin var, arkadaşın var, sağlığın iyi, ne salaklık yapıyorsun'' diye goethe'yi hiçe saydığım, werther'i yere çaldığım bir kitaptı benim için. aşk acısıydı çünkü alt tarafı, tamam adiceydi biraz, kız umut veriyordu. sonra dedim ki, hadi acısı iki yıl sürer, arada hatırlarsın için sızlar, geçer gene. ''sana kız mı yok werhter?'' diyordum....
ta ki yaşayana dek. goethe ah mı ettin, naptın öte alemlerden? *

   bildigin gibi degil   01.02.2010 23:24
   #1908824
12.

iki osursun geçecektir.

   yogunbazli   01.02.2010 23:53
   #1908933
13.

bıkmadınız.

okumak zorunluluğu hissedilerek okunuyor. bilgi göstergesi. eheh. saçmaladınız.

   justagoodfella   30.07.2010 14:23
   #2116721
14.

----- spoiler -----
bak, lotte! bana ölümün sarhoşluğunu tattıracak olan o soğuk ve korkunç kadehi elim titremeden alıyorum. onu bana sen uzatıyorsun, bende alırken hiç bırakmıyorum. hayatımın bütün istekleri ve ümitleri böylece yerine geldi. ölümün çelikten kapısını vurmak öylesine titretici ve çetin ki...

senin icin ölmek, senin yoluna kurban olmak benim için ne mutluluk, lotte! ben ölünce huzurunu ve yasama sevincini yeniden kazanacağını bilsem ölüme daha cesaretle, daha çok sevinçle koşardım. ama ne yazık, sevdiklerin için kanını akıtmak, ölümü ile dostlarına daha mutlu bir hayat sağlamak pek az kimseye nasip olmustur.

silahlar dolu. saat on ikiyi vuruyor. kader bu, önüne geçilmez. lotte! elveda, lotte! elveda!
----- spoiler -----

   susarimbeyimsenbilirsin   11.04.2011 15:04
   #2335237
15.

<bkz: werther etkisi>

   dwight   11.04.2011 16:32
   #2335279
16.

<bkz: the sorrows of young werther>

   dwight   11.04.2011 16:33
   #2335280
17.

<bkz: arabesk yavşaklığı>

   meczup   11.04.2011 19:45
   #2335522
18.

goethe'nin en güzel kitabı, onun dışında beş para etmez kitap.

   penceremden gir iceri   14.06.2011 01:55
   #2375082
19.

yaşadıkları ve hissettikleri aşk bakımından sabahattin ali'nin kürk mantolu madonna'sındaki raif efendi'ye benziyor werther.

   pandoraninkukusu   15.07.2012 10:47
   #2534457
20.

kitabın yazıldığı dönemde almanya “werther salgınına” uğrayarak, ortalık mavi ceket, sarı pantolon giyen duygulu gençler tarafından istila edilmiş. sonra da intihar edenleri mi ararsın efendime söyleyim sağda solda elinde kağıt kalem sözüm ona şiir yazanları mı...

laf aramızda kitaptan sonra nişanlı kızlara olan ilginin bir hayli arttığı da söylentiler arasında.

   nukleer fare   09.02.2013 12:41 ~ 14:54
   #2586687

12 

 

sayfa

 / 2 

reklamı kapat

yazdır