gumushane

1.

karadeniz bölgesi sınırları icinde yer alan bir ilimiz.

   zibidigibi   08.09.2006 13:47
   #33731
2.

+gümüşhane desene bi.
-niye lan?
+de işte la bi.
-gümüşhane
+götün şahane ehuehuehe...

gibi diyalogların da içinde geçen ilimiz.

   kera   08.09.2006 14:47
   #33760
3.

son yapılan nüfus sayımına göre 186,953 kişi yaşamaktadır . ancak gümüşhane kütüğüne bağlı 800,000 kişi olduğu biliniyor . 1950 - 1990 arası nüfusun 4/3 göç ettiği rakamlarla gösteriliyor . ayrıca suç oranlarının gayet düşük olduğu bir ildir . gümüşhane ceza evinde 2006 yılında en fazla 42 kişi olmuştur . sanayisi yerşekillerine bağlı olarak gelişmemiştir . ayrıca muhteşem bir doğaya sahiptir.<bkz: karaca mağrası>

   whatthefuck   18.03.2007 09:27
   #271379
4.

plaka imi 29 olan, benim de memleketim* olan 4 dag arasina kurulmu$ lanet memleket.

   punisher   24.04.2007 18:31
   #347253
5.

trabzonla arasında heybetli zigana dağının bulunduğu şehrimiz.
doğruluğunu bilmem tabi ki ama, buranın insanlarına güvenilmez derler.

edit: haritaya baktım zigana değilmiş galiba o dağ, soğanlı dağıymış.

   nuni   24.04.2007 18:56 ~ 18:58
   #347326
6.

alay konusu olmuş bir şehrimizdir.

<bkz: götüm şahane>

   hayri pitir   24.04.2007 18:57
   #347329
7.

<bkz: gumus ev> *

   engwareion   24.04.2007 18:57
   #347332
8.

küçüklüğü konusunda şaşkınlık vericiliği yüksek il.

   synthetic   24.04.2007 21:06
   #347801
9.

gümüşhane'nin kurtuluşu: 15 şubat

   pire sutu   06.06.2007 18:28
   #452322
10.

doğu karadeniz bölgesi’nde yer alan gümüşhane’nin doğusunda bayburt, batısında giresun, kuzeyinde trabzon ve güneyinde erzincan bulunmaktadır. ilin güney kesimi yüksek bir plato özelliği gösterirken, kuzey kesimi oldukça engebelidir. dağlık ve engebeli bir arazi yapısına sahip olan gümüşhane’nin kuzeyi’ni zigana dağları ile trabzon dağlarının güney kısımları oluşturmaktadır. ilin kuzey yönünde karadeniz dağları ve soğanlı dağları sıralar halindedir. doğu-batı doğrultusunda peş peşe devam eden zigana dağları ,gümüşhane dağları ve çimen dağları yöreyi engebelendirmektedir. ayrıca yükseltileri 1.800 m.- 2.700 m. arasında değişen, kostan dağı, teslim dağı, vauk dağı ,tersun dağı ,pöske dağı, soğanlı dağları ile gavur dağları onları tamamlamaktadır.gavur dağları, doğu karadeniz dağları kapsamında olup, pleistosen buzullaşmasına uğramıştır. doğu karadeniz bölümündeki kaçkar doruğundan (3.932 m.) sonra abdal musa zirvesi (3.331 m.) de ikinci sırada yer almaktadır. kuzeyden zigana – trabzon dağları (çakır göl tepesi 3.063 m.),güneyden çimen dağları(akdağ 2.710 m.), batıdan giresun dağları (sarıyer tepeleri 2.919 m.) ile kelkit ve harşit çayı, vadilerin daralma bölgeleridir. doğudaki pulur dağları ile soğanlı dağları da buradaki yükseltilerin birbirlerine yaklaştıkları kesimleri çevirmektedir. zigana dağın’daki zigana geçidi de en önemli geçit ve ulaşım noktasıdır. dağlar birbirlerinden dar ve derin vadilerle ayrılmıştır. gümüşhane yaylaları da bu kesimde yer almaktadır.

gümüşhane’deki dağ ve tepeler orman yönünden oldukça zengindir. bu ormanlarda sarıçam, göknar, ladin, meşe, kızılağaç, karaağaç, kuşburnu, ardıç, alıç, orman gülü ve yabani fındık ağaçları bulunmaktadır

ilin en önemli düzlükleri bayburt, şiran ve hart (aydıntepe) ovalarıdır. kelkit vadisindeki dar düzlükler de onlara katılmaktadır. gümüşhane’nin doğu ve güneydoğusu ile bayburt obasının batısında yer alan harşit, düz tabanlı bir çöküntü alanıdır. aynı zamanda harşit çoruh ve kelkit havzalarını birbirinden ayırmaktadır. il topraklarını kelkit, çoruh, harşit çayları sulamaktadır. bu akarsular vadi tabanlarına oldukça derin gömülmüşlerdir. bu akarsular dışında yaz aylarında yer yer kuruyan bir çok küçük dere de bulunmaktadır. ayrıca yörede limni, artabel gölleri, beşgöller, telme göleti, salyazı göleti, kürtün baraj gölü bulunmaktadır. denizden 1.210 m. yüksekteki ilin yüzölçümü 6575 km2 olup, toplam nüfusu 186.953’tür.

ilin ekonomisi tarım, hayvancılık ve ormancılığa dayalıdır. yetiştirilen başlıca ürünler, buğday, arpa, patates, şeker pancarı, yonca, korunga gibi yem bitkileridir. meyvecilikte ise, elma, dut, erik, armut, şeftali, fındık, vişne yetiştirilmektedir. hayvancılıkta sığır, koyun ve kıl keçisi yetiştirilmekte olup, arıcılık da yapılmaktadır. ilde alabalık üretimi son yıllarda hızlı bir gelişme göstermiştir. halen bir kısmı yapılma aşamasında olan 30 adet alabalık işletmesi bulunmaktadır. ayrıca yöresel el dokumacılığı yapılmaktadır. ilin sanayi kamu kuruluşlarına ve özel kesime ait un, makarna, toz kireç, konsantre meyve suyu, et, süt ürünleri, tuğla ve kiremit üretimine dayanmaktadır. ayrıca merkezde kireç taşı, torul’da bakır, pirit, kurşun, çinko, barit, dolamit madeni bulunmaktadır. maden suyu bakımından da zengindir.

gümüşhane yöresinde yapılan arkeoloji araştırmalarında ele geçen buluntular, buradaki yerleşimin mö.3000 yıllarına kadar uzandığını göstermektedir. mö.2000’in ortalarında azzi ve hayaşalar buraya yerleşmiştir. bu nedenle de, gümüşhane’yi de içine alan bölgeye azzi-hayaşa ülkesi denilmiştir. mezopotamya’dan gelen asurlu tüccarların, gümüşhane ve yöresinde bulunan maden yatakları nedeniyle bölgeye ilgi duymuşlardır. hitit imparatorluk döneminde gümüşhane çevresindeki gümüş yataklarının işletilmiştir. hitit imparatorluğu’nun yıkılmasından sonra bölgeye urartular hakim olmuş, mö.vııı. yüzyıl sonlarına doğru kimmer-iskit akınları başlamıştır. daha sonra yöreye medler, persler ve pontos krallığı egemen olmuştur. mö.ı. yüzyılda bölgede romalıların hakimiyeti görülmektedir. m.s. 395’te bizans imparatorluğu toprakları içerisinde kalan gümüşhane, ms.vıı.yüzyılda bizans-hazar askeri işbirliğine konu olan topraklar arasındaydı. roma ve bizans dönemlerinde yörede kurulu kente argyropolis (yunanca argyros: “gümüş” ve polis: "kent" demektir.) adı verilmiştir. bu dönemde yörenin önem kazanmasının nedenleri, ticaret yolları üzerinde bulunuşu ve gümüş madenlerinden ötürüdür.

ms.vıı. ve vııı.yüzyıllarda arap egemenliğine giren bölge toprakları, sonradan yeniden bizans egemenliğine girmiştir. xı.yüzyılda saltuklular gümüşhane yöresini ele geçirmiştir.

malazgirt savaşı’ndan (1071) önce de hazarlar ve peçenekler ile çepni türk oymakları bölgeye yerleşmişlerdir. çağrı bey’in 1016 yılında anadolu’ya yaptığı ilk akın sırasında gümüşhane’ye kadar geldiği bilinmektedir. 1058’de tuğrul bey’in ordusu ibrahim yinal komutasında trabzon’a kadar akın yaparken gümüşhane’yi de ekonomik yönden önemli olduğundan ele geçirmiştir.

xııı.yüzyılın ikinci yarısında selçuklular moğol istilasına uğradığı sırada gümüşhane ve çevresinin savunması çepni türkleri tarafından yapılmıştır.
anadolu’nun fethinden sonra, gümüşhane ve kelkit, emir mengücek gazi tarafından kurulan erzincan’a bağlanmıştır. 1243 kösedağ savaşı’nda ilhanlılar, selçukluları yenerek buraları ele geçirmişlerdir. ilhanlıların son hükümdarı ebu said’in ölümü üzerine 1335’te bayburt, erzurum ile erzincan ve gümüşhane celayirlilerin eline geçmiştir. 1345’te eretnaoğulları, 1430’da karakoyunlu hakimiyetine geçen bölgeye 1467’de akkoyunlular hakim olmuştur.
1461 yılında fatih sultan mehmet’in trabzon rum imparatorluğuna son vermesiyle bölgede osmanlı etkisi görülmeye başlanmıştır. gümüşhane, trabzon rum imparatorluğunun fethedilmesinden sonra osmanlı hakimiyetine girmiş ve bu durum 1461’den 1467’ye kadar sürmüştür. bu tarihten sonra gümüşhane akkoyunluların hakimiyetine girmiştir. fatih sultan mehmet’in uzun hasan’ı yendiği otlukbeli savaşı’ndan (1473) sonra yöre tamamen osmanlı topraklarına katılmıştır.

evliya çelebi gümüşhane’yi 1647’de ziyaret etmiş, buralarda gümüş madeninin çok olduğunu, çalışır ve boşaltılmış durumda 70 kadar ocak bulunduğunu belirtmiştir. bu ocaklardan 7 koldan kurşunsuz gümüş cevheri çıkarıldığını ve bu şehirde emin mahallesinde darphane olduğunu yazarak üzerinde "azze nasrahu daraba fi catha" (canca’da basılmıştır) yazılı birkaç akçenin kendisinde olduğundan söz etmiştir.

katip çelebi, cihannüma’sında "kaza-i urla" diye adlandırdığı gümüşhane için "urla bir güzel kazadır, yakınında gümüş olmakla gümüşhane dahi derler" demektedir.

gümüşhane’deki maden ocakları sultan ıv. murat zamanında (1623-1640) en parlak dönemini yaşamıştır. bir ara kapanan ocaklar 1839 yılında yayınlanan bir hatt-ı hümayunla tekrar işletmeye açılmıştır. ocaklar mülki amirin tayini, padişahın onayı ile atanan ve matah efendi denilen kişilerce yönetilmiştir.

xıx. yüzyılda gümüşhane, trabzon’a bağlı bir sancaktı. bu döneme kadar rahat bir hayat sürdüren gümüşhane yöresi, savaşlar nedeniyle tedirginlik içine düşmüş, madenlerin yeterince işletilmemesinden ötürü göç başlamıştır. 1829 ve 1877-1878 osmanlı-rus savaşı ile 7 temmuz 1916 tarihlerinde rusların doğu anadolu ve doğu karadeniz’de yaptıkları işgaller ve bunun sonucundaki göçler gümüşhane’de hayat bırakmamış, şehir terk edilerek, aşağıda yeni bir yerleşim yeri kurulmuştur.

7 temmuz 1916’da ruslar tarafından işgal edilen gümüşhane, 15 şubat 1918’de işgalden kurtarılmıştır. milli mücadele yıllarında kıyı ile iç kesimler arasında geçiş bölgesi olmasından ötürü stratejik yönden önemli olan gümüşhane, bu dönemde trabzon muhafaza-i hukuk-u milliye cemiyeti’nin faaliyet alanı içinde bulunmuş, gümüşhane delegesi kadirbeyzade zeki bey bu cemiyetin ikinci başkanlığına getirilmiştir. erzurum kongresi’ne (23 temmuz 1919) gümüşhane’den kadirbeyzade zeki bey (gümüşhane ve torul mümessili olarak) katılmıştır. kelkit’ten müftü osman nuri efendi, şiran’dan müftü hasan fahri (polat) efendi erzurum kongresi’nin açılış ve kapanış dualarını yapmıştır.

osmanlı hakimiyetinin ilk zamanlarında erzurum eyaletine bağlı iken sonraları trabzon’a bağlanan gümüşhane, cumhuriyetin ilanından sonra,1925 yılında il olmuştur.

gümüşhane’de günümüze gelebilen tarihi eserler arasında; canca, akçakale (merkez), edire (dörtkonak) kalesi, kov kalesi, keçikalesi, kodil kalesi, torul kalesi, sadak kalesi, gümüştuğ kalesi gibi savunma ve gözetleme amaçlı 35 kale bulunmaktadır. eski gümüşhane’deki altı camiden sadece biri sağlam olup, diğerleri yıkılmış bulunmaktadır. bunlardan kanuni sultan süleyman’ın emri ile yaptırılan süleymaniye camisi iyi bir durumdadır. eski gümüşhane’deki saray cami (hükümet önünde bulunan bu cami devlet memurlarına aitti.), küçük cami, rüştiye mektebi önündeki cami, hamza paşa cami ve yabancıların ibadetlerine ayrılan cami yıkılmıştır. aksçğüt köyü camisi, seydi baba köyü camisi, evren köyü camisi, sadak köyü camisi, çambaşı köyü camisi, imamı azam cami, kale köyü cami, pir ahmet türbesi, gelin ebe türbesi, firdevs hatun türbesi, baba çağırgan türbesi, zigana kervansarayı, paşa hamamı,tohumoğlu köprüsü, salih bey köprüsü,krom köprüsü, yağlıdere köprüsü, harşit köprüsü, taş köprü, kemer köprü, kamberli köprüsü, süleymaniye köprüsü, ilecik köprüsü, gümüşkaya köprüsü, mamatlı mahallesi köprüsü, kemer köprü, tarihi at nalı köprüsü gibi bir çok köprüsü bulunmaktadır. metropolitik kilisesi, balcılar mahallesi kilisesi, aşağı mahalle kilisesi, hagios georgios metropolitik kilisesi, baş mahalle kilisesi, ayana mahallesi kilisesi, mandırı kilisesi, emirler mahallesi kilisesi, belen köyü kilisesi, dilek yolu kilisesi, çakallı kilisesi, terzili kilisesi, çakırkaya kilisesi, orta mahalle kilisesi, günbatur kilisesi, aşağı mezera şapeli, cinganlı kilisesi, krom kilisesi, çevrepınar kilisesi, olucak (imera) vadisi kilisesi, kızlar manastırı, dere mahallesi kilisesi, yaylım köyü kilisesi, hagios ıoannes mansatır kilisesi, yitirmez kilisesi, demirkapı kilisesi, panaghia (meryem ana) kilisesi, hagios thedoros kilisesi, surp karabet kilisesi, güneşli mahallesi kilisesi, manamatlı mahallesi kilisesi, karaca (masura) mahallesi kilisesi, küpçüler mahallesi kilisesi, meryem ana kilisesi, işhanlı kilisesi, binatlı kilisesi, vank kilisesi, hagios georgios manastır kilisesi, atalar kilisesi, hagios stephonos kilisesi, söğüteli kilisesi, kirazlık (andon) mahallesi kilisesi, muzaras kilisesi, baş haviyana kilisesi, piştovli kilisesi, zurnacili-1 kilisesi, kalis kilisesi, ışık dere kilisesi, arılı kilisesi, panagia kilisesi, baş mahallesi kilisesi, aşağı dere kilisesi, kopuz dere kilisesi, mesehor kilisesi, yayıkçılar mahallesi kilisesi, şişe (çingelli) mahallesi kilisesi, manat kilisesi, ayvalos kilisesi ildeki eserler arasındadır. ayrıca gümüşhane’de türk sivil mimari örneklerinden bir çok konak ve ev bulunmaktadır.

ilçede bulunan mağaralar ise, karaca mağarası, akçakale mağarası, arılı mağarası, ikisu mağarası, ardıçlı mağarası, üçbacalı mağara, altıntaş mağarası, kartalkaya mağarası, ardıçlı mağarası, kaban başı mağarası, arsa mağarası, köprübaşı mağarası, ambela mağarası, taşbaşı mağarası ,üstü açık mağarası, yaylım mağarası, inönü mağarası, geremezini mağarası, mamatlar mağarası , cingora mağarası, küçük cingora mağarası, karşı mağara, köroğlu mağarası kırkgöz mağarasıdır. ayrıca ilde, kelkit'in 9 km. kuzeyinde pekün kaplıcaları, artabel gölleri tabiat parkı, örümcek ormanları koruma parkı, soğuksu mesire yeri, limni gölü gibi doğal oluşumlar bulunmaktadır.

   distortionn   01.12.2007 12:27
   #749671
11.

tomara ve torul şelaleleri, satara antik kenti, kuşburnu çayı ve marmeladı, imera manastırı ve gümüşhane evleri ile ünlüdür.

   prometheus   29.08.2008 15:01
   #1018260
12.

türkiye' nin en büyük iş adamı aydın doğan ın memleketi.

   excimer   02.06.2009 13:08
   #1418520
13.

artvin ilinin, ardanuç ilçesine bağlı bir köy.

   gooky   11.06.2009 19:28
   #1435840
14.

bayburtluların tabiriyle;

'iki ahşap bir ahşana
ahan sehen gümüşhana'

   tahta   18.06.2010 20:54
   #2091790
15.

insanları erzurum trabzon karışımı gibidir.

   yenitara   19.12.2012 01:01
   #2577938
 
reklamı kapat

yazdır