gurcuce

1.

çerkez tavuğu.

   faten   25.06.2007 07:17
   #499080
2.

bir kafkas halkı olan gürcülerin konuştuğu dil.gürcistan’ın resmî ve öğretim dilidir. modern gürcüce, kartli diyalekti (doğu gürcücesi) temelinde gelişmiş ve 5. yüzyıldan itibaren gürcü edebiyatının tek dili olmuştur.

gürcistan’da yaşayan 3,9 milyon kişinin (nüfusun yüzde 83’ü) asıl dilidir. ayrıca yurtdışında, türkiye, iran, azerbaycan, rusya, abd ve avrupa’da 500.000 kişi gürcüce konuşur. gürcüce, gürcülerin etnografik gruplarının, diğer güney kafkas dilleri olan svanca, megrelce ve lazca konuşan halkın da edebiyat dilidir. öte yandan gürcistan yahudilerinin konuştuğu ve gruzinik veya kivruli olarak adlandırılan dili de gürcistan’da 20.000 kişi ve ayrıca başka yerlerde 65.000 kişi (israil’de 60.000 kişi) konuşmaktadır

gürcüce güney kafkas dillerinin en yaygın dilidir. güney kafkas dilleri ise gürcüce ile birlikte svanca (gürcistan’ın kuzeybatı kesiminde, svaneti’de konuşulur), megrelce (gürcistan’ın batı kesiminde, samegrelo ve abhazya’da konuşulur) ve lazca’dan (çoğunluğu türkiye’de olmak üzere karadeniz kıyısında konuşulur) oluşur

gürcüce’nin başlıca diyalektleri şunlardır: imereti diyalekti, raça-leçhum diyalekti, guria diyalekti, acara diyalekti, imerhev diyalekti (türkiye’de konuşulur), kartli diyalekti, kaheti diyalekti, ingilo diyalekti (azerbaycan’da konuşulur), tuş diyalekti, hevsur diyalekti, mohev diyalekti, pşav diyalekti, mtiul diyalekti, fereydan diyalekti (iran’da konuşulur), meshet diyalekti

gürcüce’nin, lazca ve megrelce’den iö 1. binyılda ayrıldığı sanılır. dilbilimceler (örn. g. klimov, t. gamkrelidze, g. maçavariani), ortak bir dilden ayrılan ilk dilin svanca olduğunu ve bu ayrılmanın iö 2. binyılda gerçekleştiğini belirtirler. megrelce ve lazca, gürcüce’den yaklaşık olarak bin yıl önce ayrılmıştır.

gürcüce, zengin bir edebiyat geleneğine sahiptir. günümüze ulaşan gürcüce en eski edebi metin, iakob tsurtaveli’nin 5. yüzyılda yazdığı “kraliçenin, azize şuşanik’in çilesi”dir (tsamebay tsmindisa şuşanikisi, dedoplisa). gürcü ulusal destanı “kaplan postlu kahraman” (vephistqaosani) ise, şota rustaveli tarafından 12. yüzyılda yazılmıştır.

gürcüce, tarihi boyunca, genelde gürcü alfabesi olarak bilinen değişik yazı sistemleriyle yazılmıştır. bugünkü alfabe olan mhedruli ("askeri") asıl yazı sistemi olmuştur. diğer yazı biçimleri daha çok tarihsel belgelerde kalmıştır.

mhedruli, 33 harften oluşur. bu alfabenin, gürcüce’nin bütün seslerini karşıladığı söylenebilir. 11. yüzyıl tarihçisi leonti mroveli, gürcü alfabesini iö 3. yüzyılda, kafkas iberyası (kartli olarak da bilinir) kralı parnavaz’ın geliştirdiğini yazar. bu alfabe, is 4-5. yüzyıllarda yeniden elden geçirilmiş, sonraki yüzyıllarda ise değişikliklere uğrayarak bugünkü biçimini almıştır.

birbirinden farklı üç gürcü alfabesi vardır. bu alfabeler asomtavruli (büyük harfler), nushuri (küçük harfler) ve mhedruli’dir. ayrıca dinsel metinlerde kullanılan ve hutsuri (dinsel) denen bir yazı biçimi daha vardır.

gürcüce adlar ve sıfatlar iki veya daha fazla sessizle başlayabilir. ın

iki sessizle başlayan sözcükler:
წყალი, (tskali), "su"
სწორი, (sts'ori), "doğru"
რძე , (rdze), "süt"
თმა, (tma), "saç"
მთა, (mta), "dağ"
ცხენი, (tsheni), "at"
üç sessizle başlayan pek çok sözcük vardır:
თქვენ, (tkven), "siz (çoğul)"
მწვანე, (mtsvane), "yeşil"
ცხვირი, (tshviri), "burun"
ტკბილი, (tkbili), "tatlı"
მტკივნეული, (mtk' ivneuli), "sancılı"
ჩრდილოეთი, (çrdiloeti), "kuzey"
gürcüce’de dört sessizle başlayan sözcük de vardır. işte birkaç örnek:
მკვლელი, (mkvleli), "katil"
მკვდარი, (mkvdari), "ölü"
მთვრალი, (mtvrali), "sarhoş

vikipedi çok yaşa.

   pasaoglu   03.11.2009 17:01
   #1710220
3.

şeni tavi zovli mikgvars..*

   zelisa   19.12.2011 02:53
   #2463800
4.

ana dilim.evet bildiğin annem konuşuyor.
benden de size gelsin, akla ravkuna co?

   gloriaa   19.12.2011 02:55
   #2463801
 
reklamı kapat

yazdır