hacivat ile karagoz

1.

çok eskiden kalma bir gölge oyunudur. ayrıca komedi filmi yapılmış, ve beni yerden yere yatılmıştır. hacıvat rolünde beyazıt öztürk, karagöz rolünde haluk bilginer oynamıştır.

cellat: vurucam kellenizi
karagöz: dur öldürme bizi, benim ellerimi kesin, onun ayaklarını. ben onu taşırım, o da benim kıçımı yıkar...
*

   diabolik   21.09.2006 21:36
   #49919
2.

ayrılmaz ikili
<bkz: zeki ile metin gibi>

   prefactus   01.10.2006 21:08
   #65560
3.

<bkz: hacivatla karagöz neden öldürüldü>

   kubik   02.10.2006 15:01 ~ 16:11
   #66765
4.

deriden yapılan tasvirlere arkadan vuran ışığın tasvirlerin gölgesini beyaz bir perde üzerine yansıtması temeline dayanan gölge oyunu doğu kültürlerine özgü bir sanattır ve ortaya çıkışı hakkında değişik rivayetler vardır. bir rivayete göre çin hükümdarı wu (m.ö. 140-87) karısının ölümü üzerine derin bir üzüntüye kapılır. şav wong adlı bir çinli, hükümdarın üzüntüsünü hafifletmek için sarayın bir odasına gerdiği beyaz bir perdenin arkasından geçirdiği bir kadının perde üzerine düşen gölgesini ölen kadının hayali diye sunar (bizdeki karagöz ve hacıvat efsanesine benzerlik dikkat çekicidir). bir başka rivayete göre ise hint’ten çıkmış 4. ve 5. yüzyıllarda java’ya geçmiş ve buradan da batı dünyasına yayılmıştır.

gölge oyunu tekniğinin türk toplumunda ne zaman kullanılmaya başlandığı hakkında kesin bir bilgi yoktur. bir görüşe göre çinlilerden moğollara onlardan da türklere geçmiştir. daha sonra da türk akınlarının istikametine paralel olarak batıya geçmiştir. bu tekniğin türk halk kültüründe ortaya çıkışı ve ne zaman karagöz ve hacıvat olarak biçimlendiği hakkında değişik görüşler vardır. bunlardan en yaygın olanı sultan orhan devrinde (1324-1362) ulucami’nin inşaatı sırasında bursa’da geçmiştir. cami inşaatında çalışan demirci ustası kambur bâli çelebi ( karagöz ) ile duvarcı ustası halil hacı ivaz ( hacıvat ) arasında geçen nükteli konuşmaları dinlemek isteyen işçiler işi gücü bırakıp onların etrafında toplanır, bu yüzden de inşaat yavaş ilerlermiş. bu durumu öğrenen padişah her ikisini de idam ettirmiş.(bir rivayete göre ise karagöz idam edilmiş, hacıvat ise hacca giderken yolda ölmüştür). daha sonra çok pişman olan padişahı teselli etmek isteyen şeyh küşterî başından beyaz sarığını çıkarıp germiş ve arkasına bir şema(ışık) yakarak ayağından çıkardığı çarıkları ile de karagöz ve hacıvat’ın tasvirlerini canlandırıp nükteli konuşmalarını tekrar etmiş. o tarihten sonra da karagöz oyunları değişik mekanlarda oynanır olmuş. günümüzde de karagöz perdesine şeyh küşterî meydanı denir ve şeyh küşterî karagözcülüğün pîri kabul edilir.

kaynak: http://www.karagoz.net

   sherry   01.03.2007 08:45
   #242131
5.

bursa'nın çekirge semtinde bir anıtları bulunmaktadır.

   sherry   01.03.2007 08:47
   #242133
6.

karagöz oyununda kahramanlar karagöz ve hacıvattır.hacıvat kendi bilgisini göstermek için karagöze sorular sorar ve karagöz yanlıs anlayarak halkı güldürür.hacıvat zeki ve kendini beğenmiş bir karekterdir.karagöz ise cahil ama zekidir.ve her seferinde hacıvata dersini verir.

   dumteka   01.07.2007 12:00
   #513069
7.

<bkz: yar bana bir eğlence medeeett>.

   veronika   04.07.2007 19:12
   #520755
8.

taklide ve karşılıklı konuşmaya dayanan, iki boyutlu tasvirlerle bir perdede oynatılan gölge oyunudur. karagöz oynatıcısına hayali, hayalbaz denir. yardımcıları çırak, yardak, dayrezen, sandıkkar'dır. oyunda konuşmaların değişmesi baş hareketleriyle yapılır.
bu iki karakterin gerçekten yaşayıp yaşamadığı, yaşadıysa nerede nasıl yaşadığı kesin olarak bilinmemektedir. anlatılanlar rivayete dayanır, zira gerçekten yaşamış olsalar bile büyük ihtimalle bahsedilen dönemde tarih kitaplarına girecek kadar önemli bulunmamışlardır.

rivayete göre hacivat ve karagöz, orhan gazi devrinde yaşamış cami yapımında çalışan iki işçidir. kendileri çalışmadıkları gibi diğer işçilerin de çalışmasını engellemektedirler. orhan gazi'nin, "cami vaktinde bitmezse kelleni alırım" dediği cami mimarı, caminin vaktinde bitmemesine karagöz ve hacivat'ı bahane eder. bunun üzerine bu ikili başları kesilerek idam edilir. karagöz ve hacivat'ı çok seven ve ölümlerine çok üzülen şeyh küşteri, ölümlerinin ardından kuklalarını yaparak perde arkasından oynatmaya başlar. bu sayede hacivat ve karagöz tanınır.

   prometheus   06.02.2008 14:04
   #853584
9.

"reenkarnasyona inanmıyorum ama bir güç var"

aç haberleri ekranı bölsünler ikiye. sağa erdoğan'ı koysunlar sola baykal'ı. bir o mitingden o söylesin, bir sonraki mitingden diğeri cevaplasın getirsinler bunları yan yana. al sana yeni çağın gölge oyunu. hangisi hacivat hangisi karagöz orasını çözemedim ama var öyle bir şey.

   dediydi dersin   23.03.2009 00:19
   #1268849
 

özüne dön

reklamı kapat

yazdır