hamdullah suphi tanriover

1.

türk edebiyatçı, yazar, milletvekili, siyasetçi. türkiye cumhuriyeti'nin ilk dönemlerinde büyükelçilik görevinde de bulunmuştur.

kurtuluş savaşı ve cumhuriyet'in ilk yıllarında meclis'te yaptığı coşkulu konuşmalarıyla tanınan siyaset adamı ve yazar hamdullah suphi tanrıöver, tanzimat dönemi bilim ve siyaset adamlarından abdüllatif suphi paşa'nın oğluydu.

1885'te istanbul'da dünyaya geldi, 10 haziran 1966'da yine istanbul'da hayata veda etti. ortaöğrenimini mekteb-i sultani'de (galatasaray lisesi) tamamladı ve meslek olarak öğretmenliği seçti.

ayasofya rüşdiyesi'nde hitabet ve fransızca, darülmuallimin'de edebiyat, darülfünun'da türk-islam sanatı dersleri verdi. ilk şiirini amcası samipaşazade sezai'nin paris'te çıkardığı 'şura-yı ümmet' gazetesinde yayımladı (1902).

1909'da fecr-i ati topluluğuna katıldı. 1911'de bu topluluktan ayrılarak genç kalemler çevresinde gelişen milli edebiyat akımı'na bağlandı. 1912'de milliyetçilik akımının istanbul'daki merkezi olan türk ocağı'na girdi ve başkan oldu.

istanbul'daki işgalci güçlere karşı düzenlenen açık hava toplantılarında, daha sonra tbmm'de ve kurtuluş savaşı yıllarında hitabetin etkili örnekleri olarak gösterilen konuşmalar yaptı ve güçlü bir hatip olarak tanındı.

1920'de saruhan, 1923'te istanbul milletvekili olarak tbmm'de bulundu. 1920 ve 1925 yıllarında iki kez milli eğitim bakanı oldu. 1927'de yeniden istanbul milletvekili seçildi ve 1935'te brüksel büyükelçiliği'ne atandı.

1943'te içel ve 1946'da istanbul milletvekili olarak yeniden meclis'e girdi. 1950 seçimlerinde demokrat parti (dp) listesinden bağımsız manisa milletvekili, 1954'te yine dp'den istanbul milletvekili seçildi.

1957'de hürriyet partisi adayı olarak katıldığı seçimleri yitirdi ve 1966'da ölümüne kadar türk ocakları merkez heyeti'nin başkanlığını yürüttü.

kültür ve siyaset hayatının renkli simalarından ve coşkulu hatiplerinden biri olan hamdullah suphi tanrıöver'in konuşmalarından seçmeler 'dağ yolu' (1928-1931), yazıları da 'günebakan' (1929) isimli kitaplarda toplandı.

hamdullah suphi tanrıöver, 10 haziran 1966 yılında istanbul'da ölmüş, edirnekapı merkezefendi mezarlığı'na gömülmüştür.*

   pul koleksiyoncusu   23.08.2007 02:30
   #627740
2.

soyadına yakışır yalakalıkta bir abimizmiş. herhalde o soyadını da şu satırlarından almış:

"geçtiği yollarda, incecik ellerine, kahır çekmiş köylülerin nasırlı elleri sarıldı; ninelerin dua ile titreyen dudakları dokundu. o'nun en güzel, en tanrısal eserleri yapan ellerine, öksüz çocukların göz yaşları döküldü. o şimdi ismi her milletin dilinde anılan, daha yaşarken tarih olmuş, hayalin ufuklarında ve kat kat şafaklar içinde yüzen efsanevi bir kahramandı."

(günebakan, s. xx. yazının konusu, 1923 tbmm seçimleri öncesi gazi'nin çıktığı yurt gezisidir.)

   nicholai alexandrovic hel   27.11.2009 20:11
   #1759897
3.

istiklâl marşı'nın kabul edildiği yarışmayı başlatan, o dönemin millî eğitim bakanı.

   raspara   27.11.2009 20:13
   #1759898
4.

<bkz: adnan menderese yalvaran yazar ve sairler>

   yeniden   03.01.2013 04:32
   #2580056
 
reklamı kapat

yazdır