imam mansur

1.

imam mansur (1760-1794) çeçenya'daki kafkasya müridizmi`nin kurucusu ve devlet adamı.

çeçence adı oççurma olup, babasının adı jela'dır. çeçenistan'ın bilinen ilk devlet başkanı imam mansur, 1785-1791 yılları arasında rus imparatorluğu'na karşı aldı'da başlattığı savaş ile anapa'da yaralanıp teslim alınışına kadar geçen zaman içerisinde kafkasya'daki bağımsızlık mücadelesinin başlatıcısı ve önderi olmuştur. savaşlardaki başarılarından ötürü dağlı halkları o'na mansur (muzaffer, zafer kazanan) ismini takmışlardır.

ı. aldı savaşı (26 haziran 1785) sonrası kazandığı zafer ile adı, ülke dışına taşındı. osmanlı arşiv belgelerinde kizlyar kalesini ruslardan almak için 15 temmuz ve 19 ağustos 1785 tarihlerinde olmak üzere iki kez kuşattığı yazılıdır (t.c.başbakanlık arşivi h.h. no: 1305-a). 29 temmuz 1785 tarihinde grigoripolis (kum kalesi)'i almış ve vladikavkaz - mozdok hattına egemen olmuştur. 5 temmuz 1791 günü anapa kalesini rus birliklerine karşı ipeklizade köse mustafa paşa ile birlikte savunurken yaralanmış ve kont gudoviç tarafından teslim alınmıştır. anapa'da 93 subay ve 4000 nefer yitirmiş olmasına rağmen imam mansur'un yaralı olarak esir alınması rusya'da büyük bir sevinç yaratmıştır.

tedavisinden sonra çariçe ıı. katerina kendisini kabul etmiş, 15 ekim 1791 de st. petersburg'dan şlisselburg'a sevk edilmiş ve şlisselburg kalesine hapsedilmiştir. 10 ocak 1792 osmanlı-rus yaş antlaşmasından sonra st. petersburg'a gönderilen mustafa rasih paşa, esirlerin mübadelesi işleri sırasında imam mansur'un osmanlı'ya teslimini istemiş fakat, rus makamlarınca mansur'un çeçen olduğu ve osmanlı tebaası olmadığı kendilerine bildirilmiş, bu sebeple netice alınamamıştır (kadircan kaflı.şimâli kafkasya, istanbul 1942, s.87)

soloveto manastırı'nda 13 nisan 1794 günü ölmüştür.

   kasey   31.10.2006 15:30
   #95040
 
reklamı kapat

yazdır