israil devletinin kurulusu

1.

israil-hamas gerginliği dolayısıyla yeniden gündeme gelmiştir. hatta sırf bu nedenle kuruluşun en önemli sebebi olan nazilerin yahudi soykırımını destekleyici şeyler duyuyoruz sağdan soldan.

neyse, olay şöyledir:
(yolun bundan sonrasına wikipedia ile devam ediyoruz)


nazi almanyası'nın yahudilere soykırım uygulamaya girişmeye başlamasıyla filistin’e büyük bir yahudi göçü başladı. filistin’deki araplar bu göçe karşı koyduklarından ingiltere, yahudi göçlerinin durdurulmasına karar verdi. bunun üzerine sion’a bağlı askeri yahudi teşkilatı hagana, filistin’e göç konusunda ingiltere’nin aldığı bu kısıtlayıcı kararı protesto amacıyla silahlı terör eylemlerine girişti. filistin yonetimi nazi liderligi ile isbirligine giristi. bu amacla kudus muftusu almanya'ya bircok ziyarette bulundu.

filistin’e de gizli yahudi göçleri düzenlemeye başladı. ikinci dünya harbinin müttefiklerin galibiyetiyle bitmesinden sonra, filistin meselesi son safhasına ulaşmıştı. ingiltere daha sonra amerika’nın yardımını sağladıktan sonra, filistin meselesini birleşmiş milletler'e götürüp, meselenin çözülmesini istedi. birleşmiş milletler 1947 kasımında filistin’in biri yahudi öteki arap olmak üzere iki devlet arasında paylaşılmasına karar verdi. yahudiler bu karari kabul ederken araplar red etti. kudüs şehrine ise birleşmiş milletler denetiminde milletlerarası bir bölge statüsü tanındı. bu çözüm arapları tatmin etmedi. ısrail filistin savaşı başladı.

14 mayıs 1948’de bm paylaşım planı uyarınca david ben-gurion tarafından israil devleti’nin kuruluşu ilan edilmiştir. 24 saat sonra, mısır, ürdün, suriye, lübnan ve ırak orduları saldırıya geçerek israil topraklarına girmişlerdir. yeni kurulmuş, donanımı yetersiz israil savunma kuvvetleri (ıdf), israillilerin "israil’in bağımsızlık savaşı" olarak adlandırdıkları ve yaklaşık 15 ay süren ve 6000’in üzerinde israilli’nin yaşamına malolan (ülkenin o dönemki musevi nüfusunun takriben yüzde biri) savaşta arap ordularını geri püskürtmüşlerdir.

1949 yılının ilk aylarında bm nezdinde israil ile onunla savaşan arap ülkelerinin herbiri (o dönemden beri israil’le müzakere masasına oturmayı reddeden ırak hariç) arasında doğrudan müzakereler düzenlenmiş ve bunların sonucunda bir ateşkes anlaşması imzalanmıştır. ateşkes anlaşması uyarınca sahil şeridi, celile ve tüm necef israil’e, yehuda ve samiriye (batı şeria) ürdün’e, gazze mısır yönetimine ve kudüs’ün ise eski şehrin de dahil olduğu doğu kısmı ürdün’e, batısı da israil’e bırakılmıştır. israil'in filistinliler ile olan gerginliği ise sürmektedir.

kaynak:
wikipedia, israil maddesi.

   nicholai alexandrovic hel   08.01.2009 05:57
   #1153275
 
reklamı kapat

yazdır