iyonyalilar

1.

· m.ö 1200 yıllarında yunanistan’dan göç ederek ege kıyılarına yerleşen akalar tarafından kuruldu.

· akalar ege kıyılarında 12 ayrı şehir kurmuşlar ve şehir devletleri halinde yaşamışlardır.

· en önemli iyon şehirleri izmir, efes, milet, foça’dır.

· her şehrin başında ayrı bir kral bulunuyordu.bundan dolayı hiçbir zaman güçlü bir krallık kuramamışlar ve ayrı ayrı şehir devletleri halinde yaşamışlardır.siyasi birlik yoktur.

· iyonyalılar denizcilikte ileri gitmişlerdir.ancak zamanla lidyalıların,perslerin ve romalıların egemenliğine girerek kaybolmuşlardır.

<bkz: copy paste>

   exnihilo   03.01.2007 05:39
   #167163
2.

bölgede bulunan 12 bağımsız sahil kenti (kuzeyden güneye) phokai (foça), klazomenai, erythrai, teos, kolophon, lebedos, ephesos (efes), priene, myos ve miletos (milet) ile birlikte (halen yunanistan'a ait olan) khios (sakız) ve samos (sisam) ada kentleri idi. bu kentler mö 1000 dolayında yunanistan'dan gelen ve yunanlıların ion ulusuna mensup olan kolonistler tarafından kuruldular.

mö 7. ve 6. yüzyıllarda iyon kentleri (özellikle bunların en önemlileri olan ephsesos, miletos ve samos) tüm akdeniz havzası üzerinde güçlü bir ticari egemenlik kurdular; bilim, sanat ve felsefe alanında, daha sonra gelişen yunan ve roma uygarlıklarının temeli olarak kabul edilen büyük başarılara imza attılar.

iyonya mö 546 yılında pers (iran) egemenliğine girdi. 502-496 yıllarındaki iyonya isyanı'nın yenilgisinden sonra yıkıma uğrayarak önemini ve gücünü kaybetti. mö 133'ten sonra efes ve milet, roma imparatorluğunun asia eyaletinin önemli kentleri olarak yeniden kalkındılarsa da, mö 6. yüzyıldaki kültürel ve siyasi önemlerine tekrar kavuşamadılar.

eski farsça ionan adı, perslerin iyonyalılara vediği isimdi. farsça ve arapça'dan türkçeye yunan biçiminde geçen bu ad, daha sonra helen ulusunun tümü için islam kültürel dairesindeki ulusların kullandığı ad oldu.

iyonya'da siyasi yapı

siyasal yapılanmaları bağımsız şehir devleti şeklinde idi. şehir devletlerinin temsilcileri panionion adlı kutsal alanda (halen kuşadası'na bağlı güzelçamlı'da) dini ve siyasi amaçlar için dönemsel olarak toplanmakla birlikte, hiçbir zaman ortak bir siyasi yapıda bir araya gelmediler.hiç bir zaman bir araya gelmedikleri için ortak karar aldıkları bir yerde yoktur.tüm karadeniz, kuzey ege, güney italya ve sicilya sahillerinde çok sayıda koloni kurarak akdeniz havzasındaki ticari üstünlüklerini geliştirdiler. amasra, sinop, trabzon, batum, kefe, varna, enez, napoli, sirakuza, marsilya, nis gibi birçok kent ilk kez iyonyalılar tarafından kolonize edildi.

iyon şehir devletlerinin başında en eski dönemde krallar bulunuyordu. mö 7. yüzyılda halkın seçtiği kişiler, meclislerin yardımı ile şehirleri yönetmeye başladılar. 6. yüzyılda seçim yoluyla iktidarı ele geçiren güçlü yöneticiler tiranlık düzenini kurdular.

iyonya'da kültürel yapı

felsefe ve bilim

ön asya ve akdeniz ticaret yollarının kavşak noktasında bir ülke olmaları bilim ve kültür alanında ileri gitmelerinin en önemli nedenidir. bunun yanısıra merkezi otoriteye bağlı olmayan bağımsız kentler olarak örgütlenmeleri, özgür düşünce geleneğinin gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır.

milet'li thales, batı felsefesinin ve matematiğinin kurucusu olarak anılır. thales'in öğrencisi olan anaksimandros, insanlık tarihinde (resmi kayıtlar ve kutsal kitaplar dışında) ilk kez bağımsız bir kitap yazan kişidir. milet'li hekataios eleştirel tarih anlatımının ve ampirik coğrafyanın ilk önemli eserlerini verdi; bilinen ilk dünya haritasını yayımladı. efes'li herakleitos "bir insan aynı nehirde iki kez yüzemez" deyimiyle özetlenen değişim felsefesini geliştirdi. samos'lu pythagoras üçgenin açıları arasındaki ilişkiyi hesapladı; günümüze dek batı ve doğu müziğinin temelini oluşturan ses dizilerini tanımladı. milet'li anaksagoras iyonya felsefe ekolünü atina'ya taşıyarak, eflatun ve aristoteles'in öncüsü oldu

iyonlular'da inanç

eski yunan halkı arasında yaygın olan tanrılara ilişkin çeşitli inanç ve efsaneler ilk kez mö 9. yüzyılda iyonya'lı destan şairi (muhtemelen sakız'lı veya izmir'li) homeros tarafından derlenerek sistemleştirildi. homeros'un sistemleştirdiği mitoloji, atina'nın egemenliği döneminde (mö 5. yüzyıl) tüm helen dünyasının dini referans kaynağı olarak benimsendi. yunan tanrıları insanlara benzerdi. tanrılarla insanlar arasındaki en önemli fark insanların ölümlü, tanrıların ise ölümsüz olmalarıydı.iyonyalılar birden fazla tanrıya inanıyorlardı.

   l for lafmacun   27.06.2009 11:29
   #1464859
 
reklamı kapat

yazdır