parmenides

1.

yunan mantık ve dialektiğin babası olarak kabul edilir. doğum tarihi yaklaşık 540 yılıdır.

"aletheia* ve doxa* üzerine" bir araştırma olan yapıtının başında, güneş kızları, filozofu herşeyi bilen tanrıçaya götürmektedirler. öğretici ve manzum olan bu yapıt iki bölüme ayrılır: "doğru ya götüren yol" ile "sanılara götüren yol."

onun öncesindeki filozofların doğa açıklamaları hep deney ve düşünmeye, başka bir deyişle, birtakım deneylerin düşünme ile işlenmesine dayanıyordu. parmenides te ilk olarak, deney bir yana bırakılıyor, salt düşünme ile varolanın nitelikleri türetilmeye çalışılıyor. varlığın özü gereği, meydana gelmemiş, değişmez, bölünmez olduğu sonucuna bu yolla varılıyor.

deneyin bir yana bırakılması, varolanın bilgisinin salt düşünceden, salt akıldan çıkarılmak istenmesi, deney ile bir çelişmeye vardırmıştır. çünkü deney hareket eden, değişen, meydana gelip yok olan şeylerin renkli bir çokluğunu karşımıza çıkarır. parmenides ise boyuna değişen çokluk karşısında, bunun tam karşıtı olan birşeyi, kendi içine kapalı, hep olduğu gibi kalan bir birliği koyar. parmenides e göre çokluk bir yanılmadır. bu çokluğu bize gösteren de duyulardır. onun için duyular bizi yanıltırlar. duyu algıları bilginin yanlış kaynağıdır. o tek ve gerçek varolanı kavratan ise düşünmedir. dolayısıyla da bilginin doğru yoluna düşünme ile girilir.

   tiki avcisi   13.09.2007 03:03
   #666300
2.

elea okulu'nun kurucusu.

zenon ve sokrates'in öğretmeni olarak addedilir. hiçbir kavramın yoktan var olamayacagi gibi vardan da yok olamayacağinı iddia etmiştir.

şüphesiz diyalektiğin babasıdır.


yunan filozofları arasında insan mantığına en fazla değer veren düşünür. en basit tanımı ile parmenides doktrinlerinde, doğruya giden yol ile sanılara giden yol arasında ince bir çizgi olduğunu iddia etmiştir. bahsi geçen çizgi ise mantık ve inançtır.

doğruyu bulmak için inançların bir kenara bırakılması gerektiğini düşünür. körü körüne bağlılık ile sorgulamak arasındaki paradoksa inancın sebep olduğunu söyler.

ne aristo, ne sokrat, ne de eflatun parmenides kadar gerçekciliğin peşinde koşmamıştır. her ne kadar septisizm akımı descartes ile anılır olsa da, kuşkuculuk parmenides'i parmenides yapmıştır. analitik sentez diyince şüphesiz aklımıza descartes gelir. tabii bu işin görünen yüzü.

fikrimce analitik sentez'in fikir babası parmenidestir.

inanç varsa mantık yoktur.
mantık varsa inanç yoktur.
inanç gerçeğin önünde duran bir perdedir.
mantık, gerçeğin önünde duran perdeyi aralamak için gerekli bir araçtır.

ve; insanı insan yapan mantığıdır.

yukarıdaki özlü sözler sanırım parmenides'in doktrinlerini anlamamızı sağlamıştır. ha özlü sözler bana ait o ayrı.

<bkz: kameralar nerede>
<bkz: soldan burnum kötü çıkıyor>
<bkz: profilden çek evladım> *

   hazreti muhabbet   30.11.2007 14:15 ~ 14:18
   #747805
 
reklamı kapat

yazdır