reise der hoffnung

1.

<bkz: umuda yolculuk>

1991 yılı en iyi yabancı film oscar ödülünü alan film.

filmin yönetmeni xavier koller. yönetmenin ismini senaryoda da görüyoruz fakat burda daha dikkat çekici olan -benim için- senaryoda feride çiçekoglu (uçurtmayı vurmasınlar) ismi. filmi izlerken feride çiçekoğlu'nun varlığını resmen hissediyorsunuz. başrollerde necmettin çobanoglu (haydar), nur sürer (meryem), emin sivas (mehmet ali) oyunculuk başarısıyla aldığı ödülün hakkını vermiş.

maraşlı bir ailenin isviçre'ye illegal yollarla girmeye çalışması, yolculuk öncesi, sırası ve sonrası yaşladıklarını konu alan, göçmen kaçakçılığının insanı et yığını gibi görmesinin bir insanlık ayıbı olduğunu görmemizi sağlayan bir film bu. aile isviçre'ye gidebilmek için ne var ne yoksa satıyor ve parasını bu tacirlere veriyor. para nedir ki insan onurunun yanında? işte film insanlıktan çıkan insanları da anlatıyor bi yerde. farklı ırkların insanlığa baklışını öyle yaralayarak gözümüze sokuyor ki, bildiğimiz ama kabul etmediğimiz gerçeklerle yüzleşip kendimizden utanmamızı sebep oluyor.

göçmen kaçakçılığı yapan türklerin kan emici olması, vicdansızlığı, insan yaşamı ve onurunu hiçe saymasının karşısında, içviçreliler'in insanlığa gösterdiği saygıyı net olarak hissetmek mümkün. biri insanları ölüme terk ederken, diğeri ne olursa olsun insan olduğu için ona yardım ediyor. yine bi tarafta çaresizliği görüyorsunuz, diğer tarafta umudu. zaten çaresiz ailenin umuda yolculuk arzusunun sebebi de bu. kendi memleketinden uzakta da olsa insan olduğunu anlamak, insan gibi yaşamak.

isviçre'ye ulaşmak için sıkıntı çeken ailenin çocukları olan mehmet ali (emin sivas) filmin sonunda soğuğa daha fazla dayanamıyor ve donarak hayatını kaybediyor. ve ailenin umudu tükeniyor. filmin sonunda baba haydar (necmettin çobanoğlu) oğlunu kendi topraklarına gömmek istediğini söylüyor. ve son sahne filmin konusunu özetliyor.

isviçre yolunda bir tır şoförüyle tanışmışlar ve şoför aileye karşı çok iyi davranmış, tam bir insanlık örneği göstermiştir. çocuğun ölümünü duyan şöför, hapishanede olan babayı ziyarete gelerek üzüntüsünü bildirir. cenaze masraflarına yardım etmek istediğini söyler ve baba oğlunu memleketi olan maraş'a gömülmesi istediğini söyler. şöför benden başka bir isteğin, yardımcı olabileceğim bir şey var mı diye sorar. ve babanın sözü filme damgasını vuran sözüyle film biter.

"keşke arkadaşım olabilseydin"

başa dönelim. filmin ilk sahnesinde bir kutlama yapılmaktadır. kutlama yapan köylülerin aievi olması, türkiye'yi ve türk insanını temsilen mi seçildi bilmiyorum ama, gayet güzel ve sıcak görüntüler var. yine ilk sahnelerde kurban kesilmesi bizim için çok normal gibi görünse de, yabancı filmler kategorisinde bulunan bu filmin izleyicisi için pek normal sayılmayabilir. filmde türkiye'nin ve türk insanının kötü gösterilmesi bazı çevrelerce eleştirilmiş. hep derim, insan gerçeği kabul etmek istemediği sürece onu sayar ve karşı çıkar. malesef ki, filmde anlatılan tüm olumsuzluklar bu ülkenin gerçeği. insanların kan emici olması, insan yaşamını önemsememesi, onur kırıcı davranışlar ve değer vermeme... bunların hepsi bu ülkede var ve bunları eleştirenlerin bu tarz hareketleri en çok yapanlar olması da bayağı üzücü.

filmi izlediğimde yönetmeninin xavier koller olduğunu bilmeseydim, bu kesinlikle bir fatih akın filmi derdim. fatih akın filmlerinin özelliği olan türkiye'nin olumsuzlukları işlenmiş bu filmde de. türkçe ve yabancı dilin karışımından oluşan replikler de akın'ı getiriyor akla. başka detaylar da var elbet. ama bu filmde eleştirilecek tek yön var bana göre; o da, filmdeki maraşlı ailenin düzgün türkçe konuşması. her ne kadar türk insanı olsa da, doğuda doğup, büyüyen insanların neredeyse istanbul türkçesiyle (bu da uydurma ya neyse) konuşması başarılı oyunculukta gölge gibi durmuş. oyuncular doğu gırtlağına yakın konuşsaydı -en azından- gerçekliğin etkisi daha fazla olabilirdi.

bu film hala izlememiş olanlar için büyük kayıp. ölmeden önce mutlaka izlenmesi gereken filmlerden biridir bence. aslında geç kalmış sayılmazsınız, konu hala güncel, insanlar hala aynı çileyi çekmekte, aynı yaşam sıkıntısından muzdarip...

mutlaka izlemelisiniz.

   jeu   16.03.2010 20:17
   #1984105
2.

----- spoiler -----


göç, kimileri için bir başlangıç kimileri için ise bir sonu ifade eder kimi zaman. ya her şeye sıfırdan başlamak ya da her şeyi bırakıp gitmek, diğer bir tabirle göç edip gitmek. maddi yani fiziki bir göçse de bu, aslında göçen için daha çok manevi bir göçtür . evinden, yurdundan yakınlarından kopup gitmektir buna sebep olan ve kimsenin de anlamayacağı bir duygudur bu. manen yaşadığı boşluğu belki de hiçbir zaman dolduramasa da göçmen insanlarımız bu acıyı bastırmasını zamanla çok iyi öğrenir zira maneviyattan önce düşünülmesi gereken çok daha önemli bir olgu vardır : maddiyat. filmde göçün temel nedeni olarak gösterilmiş maddi sıkıntılar. aynı köyde yaşayan diğer tanıdıklarının avrupa’ya göç etmesi sonucunda onlar gibi zenginlik hayalleri kurarak göçmek istemiştir filmde konusu geçen ailenin reisi. köyde çok çalışarak kazanacağı parayı avrupa’da geçirse daha çok para kazanacak, daha fazla emek harcasa da kazancı sayesinde hayatı kısa zamanda değişecekti çünkü. tabi öncelikle yol masrafları için para gerekir zira köylü insanın elinde fazla para olmaz köylünün tek teminatı sahip olduğu toprak ve mallarıdır. o yüzden para getirebilecek her şeyini satar köylü. en önce hayvanlarını satar, onlardan gelen para da yetmeyince tarlalarını elden çıkarır. varını yokunu ortaya koyar köylü daha iyi bir yaşam için. bir umut çıkar yola , epey çetrefilli geçer bu yolculuk pek yolculuk denmese de. ama umuda yolculuktur ya bu çekilen eziyet pek de göze batmaz yeter ki amaca ulaşılsın.fakat filmde çekilen eziyetler çok kalıcı hasarlara neden olur , yanında kaçak yollarla getirmeye çalıştığı çocuğunu yitirir göçen aile. herşeyin başlangıcı olacağı yerde bu göç herşeyin sonu olur.

filmde insanların göç etmeden önce yaşadıkları kararsızlıklar, göç esnasında dillerini anlamadıkları insanların yanında , konuşulanları anlamadıkları için yaşadıkları çaresizlikler ve eziklikler çok iyi yansıtılmıştır. güven olgusunun sömürülüşü üzerinde durulması ve köylünün herşeyi kendi küçük dünyasındaki gibi temiz ve saf olmadığının gösterilmesi filmin ikinci metaforunu oluşturuyor .insanların hayatta kalmak adına , daha iyi şartlarda yaşamak adına yurtlarından , ailelerindan göç edişleri ise temel metafor olarak işlenmiştir filmde. kimisinin hayallerini gerçekleştirmelerini sağlasa da bu göçler kimisi için de tam bir hayal kırıklığına sebebiyet vermiştir. göçün arka planını gözler önüne sermiştir bu film çoğumuzun kolay yolla para kazandıklarını düşündüğümüz insanların aslında bu paraları hangi yollardan geçerek kazandıklarını en azından yol hikayesi üzerinden göstermiştir.

----- spoiler -----

   amaolmadikibu   20.03.2012 11:25
   #2497002
 
reklamı kapat

yazdır