saltanatin kaldirilmasi

1.

1 kasım 1922 günü saltanatın kaldırılması hakkındaki kanun teklifi oy birliği ile tbmm'de kabul edilmi$tir. kabul edilen kanunda ayrıca, istanbul'da ki$isel saltanata dayanan hükümetin 16 mart 1920'de istanbul'un itilaf devletleri tarafından resmen i$galinden beri ortadan kalkmı$ olduğu da belirtiliyordu. 1 kasım 1922'den sonra siyasal iktidarını kaybeden ve sadece halife unvanı kalan vahdettin, ingiliz i$gal kuvvetleri komutanı general harrington'dan sığınma hakkı istedi. vahdettin, oğlu ile beraber 17 kasım'da bir ingiliz gemisi ile istanbul'u terk etmi$tir. yerine 18 kasım 1922 tarihinde abdülmecit tbmm'de halife seçilmi$tir.

   wunderbar   25.12.2007 15:40
   #786153
2.

"hakimiyet ve saltanat hiç kimse tarafından hiç kimseye, ilim icabıdır diye müzakereyle, münakaşa ile verilemez. hakimiyet, saltanat kuvvetle, kudretle ve zorla alınır. osmanoğulları zorla türk milletinin hakimiyet ve saltanatına vaziülyed olmuşlardı (zorla el koymuşlardı). bu tasallutlarını altı asırdan beri idame eylemişlerdir. şimdi de, türk milleti bu mütecavizlerin hadlerini ihtar ederek, hakimiyet ve saltanatını isyan ederek kendi eline bilfiil almış bulunuyor. bu bir emrivakidir. mevzubahis olan, millete saltanatını, hakimiyetini bırakacak mıyız, bırakmayacak mıyız meselesi değildir. mesele zaten emrivaki olmuş bir hakikati ifadeden ibarettir. bu behemehal olacaktır. burada içtima edenler (toplananlar) meclis ve herkes meseleyi tabii görürse, fikrimce muvafık olur. aksi takdirde, yine hakikat usulü dairesinde ifade olunacaktır. fakat ihtimal bazı kafalar kesilecektir."

saltanatın kaldırılmasına dair kurulan ortak komisyonda karar alınma süresi uzayınca atatürk komsiyon odasına girmiş ve yukarıdaki sözleri sarf ederek duruma son noktayı koymuştur. "bazı kafalar kesilecektir" sözü bazı çevrelerce "atatürk diktatöryası" iddialarına konu olmaktadır.

   yogunbazli   25.12.2007 16:20 ~ 16:20
   #786209
3.

20 ocak 1921'de t.b.m.m'de teşkilat-ı esasiyye kanunu'nun kabul edilmesi ve 1 kasım 1922'de de hükümranlık hakkının kayıtsız şartsız millette olduğu ve halk hükumeti idaresinin kabullenildiğinin ilan edilmesi, saltanatı şeklen kaldırmış oluyordu.

buna rağmen sultan vı. mehmed (vahdeddin) padişahtı. itilaf devletlerinin istiklal savaşı'nın kazanılmasından sonra t.b.m. meclisi ile birlikte istanbul hükumetini de lozan konferansı'na çağırmaları, bu ikiliğe bir son verme çarelerini de birlikte getirdi. 30 ekim 1922'de yapılan bir meclis toplantısıyla osmanlı imparatorluğu'nun dağıldığına ve yeni bir türkiye devleti'nin kurulduğuna karar verildi.

nihayet 31 ekim günü meclis'in müdafaa-i hukuk grubu da toplanarak artık saltanatın kaldırılmasının gerektiğine karar verildi. bu önerge 1 kasım 1922'de meclis'e sunularak yapılan uzun tartışmalardan sonra hilafet kalmak üzere saltanat kaldırıldı. istanbul hükumeti de istifa ederek istanbul'un yönetimini ankara'ya bıraktı. vatana ihanetle suçlanan vahdeddin malaya adlı ingiliz gemisiyle vatanı terk etmek zorunda kaldı (17 kasım 1922).

   google   10.10.2008 07:36
   #1052045
4.

1922'de bununla ilgili mecliste sert tartışmalar devam etmekte, meclis herhangi bir konuda çoğunluğu sağlayamamaktaydı. iş bu esnada atatürk kürsüye çıkıp şunu dedi: (aşağıdaki satırlar nutuktandır)


----- spoiler -----
"efendim, dedim. hakimiyet ve saltanat hiç kimse tarafından hiç kimseye, ilim icabıdır diye, müzakere ile, münakaşa ile verilmez. hakimiyet, saltanat kuvvetle, kudretle ve zorla alınır. [...] mevzuubahis olan, millete saltanatını, hakimiyetini bırakacak mıyız, bırakmayacak mıyız meselesi değildir. mesele zaten emrivaki olmuş bir hakikati ifadeden ibarettir. bu, behemehal olacaktır. burada içtima edenler, meclis ve herkes, meseleyi tabii karşılarsa, fikrimce muvafık olur. aksi takdirde yine hakikat, usulü dairesinde ifade olunacaktır. fakat ihtimal bazı kafalar kesilecektir."
----- spoiler -----


özetle yüce halaskargazi mustafa kemal hazretleri diyor ki;
siz isterseniz bu kararı oy çokluğuyla alırsınız, isterseniz de ben bir kaç kelleyi uçurduktan sonra bu kararı alırım.

işin garibi atatürk'ün bu konuşmasından sonra daha önce bir türlü karar alamayan meclis birden bire oy birliğiyle saltanatın kaldırılmasına karar veriyor. hep enteresan şeyler bunlar.

   nicholai alexandrovic hel   27.11.2009 19:22
   #1759806
5.

kula kulluk devam ettiği günümüzde kaldırılmasıyla olması arasında pek fark göremediğim durumdur.

   parliamentblue   27.11.2009 20:00
   #1759873
 
reklamı kapat

yazdır