serum hastaligi

1.

serum hastalığı;
bazı ilaçların verilme­sinden 7-12 gün sonra ortaya çıkan alerji tepkisidir. başlıca belirtileri deri­de döküntü, kaşıntı, şişme (ödem), ek­lem ağrıları, lenf bezlerinin büyümesi, ateş, karın ağrısı, bulantı ve kusmadır. hasta alerjiye yol açan ilacı daha önce almışsa, vücut bu maddeye karşı duyar­lılık kazanmış olacağından belirtiler da­ha kısa sürede ortaya çıkabilir. bu has­talık adını, ilk kez at serumu verilen bir kişide tanımlanmış olmasından alır. günümüzde ise bu hastalığın en sık karşılaşılan nedeni ilaçlar, özellikle de penisilindir. penisilinden kaynaklanan serum hastalığı daha çok penisilin aler­jisi adıyla tanınır.
serum hastalığı en çok deride belirti verir. iğne yapılan yerde ödem ya da ürtiker oluşabilir. ayrıca kızıl ya da kızamıktakine benzer döküntüler ortaya çıkabilir.
vücut sıcaklığı yükselmekle birlikte ender olarak çok yüksek değerlere ulaşır. özellikle diz, dirsek ve omuz gibi büyük eklemler ağrılıdır. hasta kendim kötü hisseder. yeme isteği azalır, baş ağrısı ve yaygm kas ağrıları görülür. ender durumlarda sinir sistemi etkile­nerek beyin-beyin zarı iltihabı (menin-go-ensefalit) gelişir. gene ender olarak kalbin etkilenmesiyle miyokart enfark­tüsü oluşur. her iki durum da genellikle ölümle sonuçlanır.
laboratuvar incelemeleri hastalığın tanısına pek yardımcı olmaz. hastalığın başlangıcındaki akyuvar artışı, daha sonra eozinofil artışıyla sürer. eozinofıl, özellikle alerjik tepkilerde görev alan bir akyuvar türüdür. bazen idrarın mikroskopik incelemesinde protein ya­pısındaki maddelere ve akyuvarlara rastlanması dışmda boşaltım sistemini ilgilendiren önemli bir belirti ve bozuk­luk yoktur.
hastalık kalp ve sinir sistemine ya-yılmadığı çoğu durumda iki-üç haftada kendiliğinden geriler.
ne yapmak gerekir:
tedavisi temel ola­rak hastalığın belirtilerini gidermeye yöneliktir:
• ürtiker, 1/1000'lik adrenalin çözeltisi­nin 0,2-0,3 ml'si deri altına verilince hız­la geriler. adrenalin, gırtlak ödemini gi­dermede de etkilidir. bu ödem solunum yolunu bütünüyle tıkamışsa soluk bolu-su delinir. antihistaminikler önce kas içine verilir, daha sonra ağızdan alınır.
• ateş, kırıklık ve eklem ağrılarına kar­şı aspirin çok etkilidir.
• olası sıvı kayıplarım gidermek için damar yoluyla hastaya sıvı verilir.
• ağır durumlarda, örneğin kalp ve si­nir sistemi etkilenmişse ya da yukarıda belirtilen girişimlerle hastalık denetle-nemiyorsa kortizon kullanılır.
korku, ruhsal çöküntü, solunum zorluğu, şiddetli öksürük nöbetleri, bu­lantı, kusma, ishal, kalp atımlarının hız­lanması, kan basıncmm düşmesi gibi ağır belirtilerin ortaya çıkması duru­munda hastanın uzman denetimi altına alınması gerekir. hastanın tedavisinde solunum ve dolaşım sistemlerinin dü­zenli çalışmasını sağlamaya öncelik ve­rilir. hastanın ağzında takma dişler var­sa çıkarılır, ağız boşluğundaki salgılar temizlenir, saf oksijen soluması sağla­nır. gırtlak ödemi, solunumu tam ola­rak engellediğinde hemen cerrahi giri­şimle soluk borusu delinir. derialtına zaman yitirmeden uygulanacak 1/1000' lik adrenalin çözeltisi hastayı ölümden döndürebilir. bu doz gerekirse 5-10 da­kika sonra yinelenir.

yapılan bir iğne ya da böcek sok­ması sonrasında şok durumu ortaya çı­karsa, derinin delindiği bölgenin üst yanma turnike uygulanarak sorumlu maddenin daha çok kana karışması ön­lenir. bu bölgeye iğneyle yüzeysel ola­rak adrenalin uygulanarak ya da buz konarak dolaşımın yavaşlatılması da aym etkiyi gösterir. turnikeyle sıkıştı­rılan bölgede dolaşımı bütünüyle dur­durmamak için, uygulanan turnikeyi her 20 dakikada 2-3 dakika için gev­şetmek gerekir.

   nicholai alexandrovic hel   22.11.2008 06:40
   #1092406
 
reklamı kapat

yazdır