seyh bedrettin

1.

ahmet kaya tarafından yorumlanmış bir nazım hikmet şiiri.

yağmur çiseliyor, yağmur çiseliyor
serezin esnaf çarşında
yağmur çiseliyor.

yağmur çiseliyor
korkarak yavaş sesle
bir ihanet konuşması gibi
yağmur çiseliyor
beyaz ve çıplak
mürtet ayaklarının
ıslak ve karanlık toprağın üstünde koşması gibi.
yağmur çiseliyor
serezin esnaf çarsında
bir bakırcı dükkanın karşında
bedrettin’ in bir ağaca asılı
yağmur çiseliyor
gecenin geç ve yıldızsız bir saatidir
ve yağmurdan ıslanan
yapraksız bir dalda sallanan
şeyhimin çırılçıplak etidir
yağmur çiseliyor
serez çarşısı dilsiz
serez çarşısı kör
havada konuşmamanın görmemenin
kahrolası hüznü
ve serez çarşısı kapatmış elleriyle yüzünü
yağmur çiseliyor.

   gmnd   21.10.2006 10:28
   #84355
2.

torlak kemal ve börklüce mustafayla zannımca tarihteki ilk sosyalist ayaklanmayı gerçekleştiren ve çelebi mehmet tarafından idam ettirilen kişi.

   sairimuazzam   03.01.2007 22:27
   #167991
3.

yarin yanağından gayri her şey ortaktır sözlerinin sahibi sosyalist şeyh.tabi osmanlı kendisini asmakta gecikmemiştir.milli eğitim'in tarih kitaplarından okunmaması gereken değerli bir şahsiyettir kendisi.

   spartakus   07.04.2007 11:18
   #309723
4.

aynı devirde yaşamış olan dukas,bedreddin in müridlerinin umumiyetle cahil çapulculardan,gayr-ı müslimlerden ve meczublardan teşekkül ettiğini kaydeder.bedreddin in ''dede sultan'' unvanını verdiği yakın adamlardan börklüce mustafa nın,aşşagı tabakadan biri oldugunu yazar.

fetretin boşluğunda,devletin sancılarla kıvrandığı,yaralarını saramadıgı bir sırada,bazı konularda boslukların doldurulmadıgı bir donemde ortaya cıkan simavna kadısı oğlu şeyh bedreddin,vaktiyle mustafa celebinin kendisine verdiği kazaskerlik makamından kalma itibarındanda istifade ederek her türlü mukaddesi,göz diktigi saltanat tahtına tırmanmak icin kullanmıs ve etrafında gözü dönmüs bir sürü mürid (ki bunnar haşhaşi reisi hasan sabbah'ın müridlerine benzer) toplanmıs,yeterince güclendiğinde vehmettiği bir sırada rumeli ve anadolu da fiili isyan hareketine girismistir.

ne var ki osmanlı ustunden eksik olmayan ilahi rahmet buradada kendisini gosterdi.bedreddin in hesapları alt ust oldu.cok güvendigi torlak kemal ile börklüce yenildi,müridleri dağıtıldı.bu haber bedreddin in ve deli orman'daki taraftarlarının yüreğine korku saldı.zaten padişsah serez yakınlarına gelmisti.veziriazam bayazid pasa'nın gelip kendisine katılmasını bekliyordu.nihayet bayazid pasa gelince:
''nabeca erifin karını itmam eyle''emrini verdi.
bayezid pasa,''ferman saadetlü hünkarımın''demesiyle şeyh bedreddin in üzerine yürümesi ve taraftarlarını dağıtıp esir alması bir oldu.

padisah isteseydi şeyhi hemen oracıkta katlettirebilirdi.bunu yapmayıp devrin en büyük alimlerinden kurulu bir mahkemede muhakeme etmesi,çelebi sultan'ın en kritik anlarda bile adaletten ayrılmama arzusuna bağlanmalıdır

muhakemeden sonra mevlana haydar,şeyhe sordu:
''islediğin suçun cezası nedir?''
bedreddin cevap verdi:
''idamdır.''
ve mevlana haydar hükmü yazdırdı:
''şeran katli helal,fakat malı haramdır.''

bu hüküm çercevesinde amel olunup asi şeyh,serez'de idam olundu.(1420)

bedreddin mahmud hakkında söyleyeceğimiz son söz şudur:insan ne kadar bilgi sahibi olursa olsun,hata eder.çok şey bilmek insanı doğru yapmaz.esas olan insanın,bilgisiyle amel etmesi,yani''ilmiyle amil''olmasıdır.

   ephyra   30.04.2007 13:49
   #361874
5.

<bkz: seyh bedrettin destani>

   dwight   30.04.2007 16:36
   #362258
6.

osmanli tarafindan degil mevcut yonetim tarafindan asilan isyancidir. unutulmamalidir ki osmanli onu mevcut rejime tehlike olusturdugu icin asmistir, sosyalist vb. egilimli oldugu icin degil. duzen her zaman kendini korumak ister. o zaman ki durumun gunumuzde yasanan olaylarla rejimi korumak baglaminda benzerligi coktur. olaya bir de bu gozle bakilmalidir. sen kucucuk beyligi cihan devleti yapacan, dikissiz ak libas kusanmislar, yalin ayak savascilar gelip elinden alacaklar. olmaz. yedirmezler. hem osman bey olmasaymis, bizanslilar anadoluya gireceklermis. bugun nickim dwightolokis degilse bu benim o nicki secmedigin icindir.bugun adin apostolakis degilse osman bey sebeplidir belki. bilemem. bir bakis attim, kalbimi yaktim.

   dwight   30.04.2007 16:51
   #362311
7.

batıni efkarını 'varidat' eserinde telif eden asi. eser ekseri <bkz: vahdet-i vücut > felsefesi üzerinedir.

   muskani   30.04.2007 17:31
   #362403
8.

şeyh bedreddin aile olarak mevlevi meşrebdenmiş. tasavvufi anlamda ise ibn arabi rahlesinin önünde diz çökmüş. ama olasılıklar gündeme geldiğinde bu eğilim bektaşi bir anlayışla kaynaşarak ortaya tuhaf bir sentez çıkmış. böyle bir hareketin temsilcisi şey bedreddin...

doğum tarihi ve yeri bakımından avrupa'da doğan birinci nesil müslüman türklerden olduğu muhakkak. bir akıncı gazisi ile hıritiyan bir hanımefendinin evladı olarak dünyaya gelen bedreddin, osmanlı-türk aleminde çok sipesifik bir role münhasır yer edinecekti, yıllar sonra tabii...

bugün hala müridlerinin varlığından söz ediliyor. bulgaristan'da... makedonya'da... trakya'da... bektaşiler aracılığıyla arnavutluk ve balkanlar'da tasavvuf üzerinde oluşturduğu etki halen devam ediyormuş.

türkiye'de, yani cumhuriyet türkiye'sinde de ne hayırsa, son elli yıldır bir şeyh bedreddin muhabbeti almış başını gidiyor. salon marksistleri tarafından pek sevilip itibar ediliyor... allah lafını duyunca vücudundaki cerahat zuhur eden nedere cenabet adam var şeyh bedreddin'e hürmet ediyor. bir islam fıkıh alimi olan bedreddin'in sevilmesine hoş bişey diyecek değiliz. eleştirenler de başımızın üstünde... ama bodoslama muhabbet gösterileri, sahiplenmek falan... bu cehaletle. bedreddin'in mevcut sistem (osmanlı) tarafından öldürüldüğünü bilirler. ama bedreddin kimdi kardeşim? bundan haberiniz var mı?

bence yok!

onun durumu güneydoğu avrupa'daki islam'ın ideolojik özgünlüğünün anlaşılmasında en etkili bir anahtar pozisyonunda olabilecekken bu adamlar bunu hiç merak etmezler... gündemlerine almazlar. balkanlar'da islam 500 yıl boyunca kaldı. nasıl yaşadı kardeş? hıristiyan halklarıyla iç içe kaldı.kültür kaynaşmacılığı ve doktrin bağdaştırmacılığı halinde yaşadı. denge oluşturuldu... cemaatler arası konsensüs sağlandı. bu süreçte bedreddin'i bedreddin yapan şeydi tesirli olan.

ama salon marksistleri onun öldürülmesinin romantizmiyle osura osura edebiyat yapmaktan öte gidemiyorlar.

balkanlara gelince... hmm bunu da başka bir başlıkta inceleyelim efendim....

   tusi   19.06.2007 15:00
   #481396
9.

sosyalizmin sadece marksizm olmadığını, insan vicdanı olduğunu ispat eden, marks tan çok uzun zaman önce yaşamış büyük insansır kendisi...

   enkidu   15.07.2007 16:05
   #545286
10.

ilk demokrasi şehididir. idama giderken söylediği bir dörtlük ;

madem ki bu kerre mağlubuz
netsek neylesek zaid
gayri uzatman sözü
madem ki fetva bize aid
verin de basak bağrına mührümüzü

muhtemelen benim gidişim de böyle olacaktır.

   what dreams never come   17.07.2007 02:04
   #549303
11.

<bkz: katharizm>

15. yy dusunuru ve eylem adami.
katharizmden etkilendigi dusunulur.

bedrettin sevgiyi, insanin butun kotuluklerden kurtulmasi, yucelmesi ve tanri katina yukselmesi olarak anlar. esitlik ve kardeslik dusuncesini hep on planda tutar. bu anlamiyla doneminin komünar onderlerindendir.

bedrettin’e gore; dunyanın topragi ve bu topragin butun urunleri insanlarin ortak malidir. bedrettin bu baglamda derki; “ ben senin evinde kendi evim gibi oturabilmeliyim, sen benim esyami kendi esyan gibi kullanabilmelisin. cunku butun bunlar hepimiz icindir ve hepimizin malidir.”

   amaru   18.12.2007 19:35 ~ 19:36
   #777115
12.

çemberimde gül oya adlı dizide arkadaşı idama götürülürken mehmetin (mehmet ali nuroğlu) parmaklıklar ardında bağıra bağıra söyledi şiir..

insan işte o an bu şiirin ne derece harika olduğunu keşfeder..

   what dreams may come   18.12.2007 19:38
   #777120
13.

şeyh bedreddin, kesin olmamakla beraber 1365 yılında simavna’da doğmuştur. şeyh bedreddin öğrenimine edirne’de başladı. bursa ve konya’da eğitimini tamamladıktan sonra mısır’a giderek zamanın ünlü bilginlerinden dersler aldı. şeyh bedreddin’in düşüncesi ve yaşamı mısır’da şeyh hüseyin ahlati ile tanışmasından sonra değişti. çünkü bedreddin o güne kadar hep sünni islam anlayışını benimseyenlerin çevresinde bulunmuş ve kendi düşünceleri de öyle şekillenmişti. şeyh hüseyin ahlati ise ehlibeyt düşüncesini yani aleviliği benimseyen birisiydi. şeyh bedreddin, şeyh hüseyin ahlati ile yaptığı sayısız tartışma ve sohbet sonrası aleviliği benimsemişti. bu aşamadan sonra şeyh bedreddin tebriz’e giderek sarayda düzenlenen tartışmalara katılır. tekrar mısır’a dönüşünden kısa bir süre sonra şeyh hüseyin ahlati vefat eder. şeyh bedreddin, hüseyin ahlati’nin yerine geçer. bu makamda fazla durmayan bedreddin şam, halep, karaman, konya, aydın, tire ve izmir’e uğradıktan sonra 1406 yılında edirne’ye gelir. bu sırada osmanlı imparatorluğunda taht kavgası başlar. süleyman çelebi’yi yenen musa çelebi edirne’yi ele geçirir. hükümdarlığını ilan eden musa çelebi, etkisi ve sevenleri giderek artan şeyh bedreddin’i kazaskerliğe getirir. 1413 yılında musa çelebi’yi yenen kardeş çelebi mehmet, şeyh bedreddin’i iznik’e sürgüne gönderir.

osmanlı imparatorluğu halk üzerindeki baskısını arttırıyordu. baskılardan ve zulümden bıkan halk şeyh bedreddin’in ve diğer alevi önderlerinin telkinleri sonucu isyan ediyordu.

alevi isyan ve ayaklanma tarihinin en önemli halkalarından birini şeyh bedreddin oluşturuyor. şeyh bedreddin’e bağlı olan börklüce mustafa aydın’da, torlak kemal ise manisa’da şanlı bir direniş gerçekleştiriyorlardı. bu direnişler osmanlı ordusuna ağır kayıplar verirken kendileri yenilmekten kurtulamadılar. börklüce mustafa’ya ve torlak kemal’e yapılan işkence ve bu işkenceye yiğitçe karşı koymasıyla börklüce mustafa ve torlak kemal anadolu alevi halkının asırlarca belleğinde ve yüreğinde yer etmesini sağladı. börklüce mustafa ve torlak kemal’in yenilmesi sonucu şeyh bedreddin iznik’ten gizlice ayrıldı. kendisini sevenlerin çok olduğu deliorman yöresine çekildi. hâlâ nasıl olduğu anlaşılmayan; şeyh bedreddin osmanlı ordusuna esir düşer. serez’e götürülen şeyh bedreddin orada idam edilir (1420).

şeyh bedreddin düşüncesinden kesitler:

hayatı ve dünyayı kendi küçük dünyaları ile sınırlı tutanlar bizi anlamazlar.
insanlar birbirlerine yahut haksız mala, meşru olmayan paraya veya rütbe ve mevkilere yiyecek ve içeceklere ibadet ediyorlar da, allah’a ibadet ediyoruz sanında bulunuyorlar.
bütün namazlar ve niyazlar ahlâkın düzeltilmesi için iç yüzün arınlanması için birer vasıtadan ibarettir. hakiki ibadetin hiç bir vakit kayıt ve şartı yoktur. hangi tarzda yapılırsa yapılsın, tanrının dileğine uygun olur. ibadetin temeli maksudun hak olmasıdır. bir cemaatte bu temel bulunmayınca yaptıkları ibadetler de kaybolur. yalnız kötü toplantılar kalır. fenalık üzerinde toplananlardan sen hemen uzaklaş.
kötü ve çirkin işlerle uğraşan insanlar hak’tan uzaklaşmışlardır. cehennem işte budur. cennetle cehennemi başka yerde aramak saçmalıktır.
insanlar eylemleriyle, düşünce ve fikirleriyle güzeli ve iyiyi bulabildikleri oranda hak’la kavuşmuşlardır.
insanlar müslümanlıktan önce somut bir puta taparlardı, çağımızda ise hayali bir puta tapıyorlar. belki bir gün hak kendisini gösterirde hak olarak ona taparlar.
gerçek tasavvufçu, hiç bir insan gözünün görmediği, kulağının işitmediği, gönlünün sezmediği şeyhleri bilir. onları halka, kafalarının alabileceği şekilde anlatır. ama aslını içinde gizler. eğer halk bunu öğrenirse, kendisini öldürür.
tanrı dünyayı yarattı ve insanlara verdi. demek ki; dünyanın toprağı ve bu toprağın bütün ürünleri insanların ortak malıdır. ben senin evinde kendi evim gibi oturabilmeliyim, sen benim eşyamı kendi eşyan gibi kullanabilmelisin. çünkü bütün bunlar hepimiz içindir ve hepimizin malıdır.
tarih, gelecek için kavga verip, yitmiş bile olsa, insanlık için vuruşanları hiç unutmaz.
ibadet etmekten amaç; ezeli ve büyük varlığa gönüllerin yönelmesi ve kapılmasıdır. yoksa dünya umuruna dalmış bir kalp ile bin sene namaz kılmış, oruç tutmuş olsan, bundan dolayı hiç bir sevap ve mükâfat kazanamazsın.
ölmezden önce ölmek, dünyanın zevklerinden ve hayvani hırs ve şehvetlerinden sakınmaktır. onu yapabilen insan, şüphesiz ki; hakiki varlık ile birleşir. ve sonsuz hayat ile diri olur. ancak insanlar dünyanın bin bir türlü çekici ve aldatıcı zevkinden, çeşit çeşit yakıcı hırslarından ayrılmadıkları için buna gönül vermezler.

   prefactus   19.01.2008 23:24
   #824439
14.

tarihimizin başı ezilen ilk anarşisti. bir de şeyh diyorlar.

<bkz: tövbe>

   benimadimcemil   19.01.2008 23:40 ~ 23:40
   #824458
15.

balikesir'in ivrindi ilcesinde bir camiye ve mahalleye ismini vermis zat-i muhterem. ancak bahsedilen sosyalist kisiyle bizim oralardaki camiye ismi verilen kisinin ayni kisi oldugu konusunda derin suphelerim var.

   cedricc   20.01.2008 00:35 ~ 00:35
   #824509
16.

cem karaca tarafından seslendirilmiş 13 dakikalık şarkı .
nakarat kısmı söyledir.

''sıcaktı , sıcak sapı kanlı demiri kör bir bıçaktı sıcak ...''

13 dakika boyunca tüylerinizin diken kaldığı destanı an an yaşatan şarkıdır.

   zippo   20.01.2008 16:09
   #825104
17.

osmanlının en katli vacip ve yıkılası döneminde halkın zulmlere ve yoksulluğa karşı içinden çıkardığı ilk umut ışığıdır.
mezarı , 27 mayıs darbesi ile birlikte istanbul bayazıttaki türk ocaklarının bulunduğu yerde ziya gök alp ve bir çok ünlü osmanlı türk aydını ve şahsının yanına taşınmıştır.
avrupada bir çok siyaset bilimciye göre , şeyh bedrettin kendine özgü bir kominal siyaset anlayışı ile osmanlı emperyalizmine karşı ilk enternasyonel kölesiz ve sınıfsız , umarsız, çıkarsız bi politika girişimini başlattı.
o zamanlarda halkın tamamını oluşturan türk ( kızılbaş-bektaşi) türkmen,kürd (şafi - zazaki - kızılbaş) ermeni , rum,yahudi, süryani halklarla beraber girdiği bu mücadele ,haymana ovasındaki cenginde padişahın sayıca ve kuşamca üstün olduğu ordusuna karşı malup olmuştur.
fakat bedrettin , diz çökmemiştir.
af dilemesi için baskı yapılmasına karşı , kızılbaşları kılıçtan geçiren , kuyularda boğan , ve delilerle dolu olan , her türlü entirikanın döndüğü saraya ve yönetimine boyun eğmemiştir.

"iriş sultanım iriş "

şeyh bedrettin dünya halklarının isyan tarihinde bir onur sancağıdır. gerek duruşu ile gerekse spartaküsten ant dağlarına taşınan ve halkaların onuru için süren savaşın anadolu coğrafyasındaki en onurlu ve dik simasıdır.
bedrettin,dünya siyaset tarihinde savunduğu fikirler uğrunda onurluca savaşarak ve en ön saflarda çarpışarak canını vermiş ender karakterlerden biridir. devlet tarihi ise onun bu mücadelesini saklamış hasır altı etmiştir. osmanlıyı güllük gülüstanlık göstererek o’nun vermiş olduğu onurlu mücadeleyi delibaş isyanı ile aynı kefeye koymuştur.

   ipkisiyemaskosis   06.07.2008 14:05 ~ 12.09.2009 14:15
   #966650
18.

şeyh bedrettin bildiğini değil duyduğunu söyleyenlerin sancaktarıdır. bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olanların önderi, maşaların şahıdır.

   avrasya   06.07.2008 14:28
   #966674
19.

yaşasaydı bugün ergenekon operasyonu çerçevesinde tutuklanmış olacak kişi, isyancı, darbeci.

   avrasya   07.07.2008 11:04
   #967347
20.

kendini bile tanımlayamayanların atasıdır. onu sevmeyenleri abdullah çatlı sever sanan dar görüşlülerin atasıdır. rezil olmaktan utanmayanların atasıdır.

   avrasya   07.07.2008 12:00
   #967373

12 

 

sayfa

 / 2 

reklamı kapat

görseller

yazdır