tengri

1.

öztürkçe tanrı.

   boy with bubblegun   02.12.2006 06:04
   #127690
2.

#454073

   erlik   07.06.2007 15:28
   #454080
3.

türk ün tanrı ya verdiği isimdir. herkes değişik isimler vermiştir. araplar allah, yahudiler yehova vs vs...

   horasan erenlerinden   09.12.2007 12:57
   #762610
4.

yakut dilinde tangara; kuman dilinde tengre; karaim dilinde tangrı; çuvaş türkçesinde tura; hakas dilinde tigir; tuva dilinde deyri; kırgız-kazak türkçesinde tengri; tatar dilinde tengre; karaçay-malkar türkçesinde teyri; azerbaycan türkçesinde tarı/tanrı; türkiye türkçesinde tanrı olarak kullanılan kelimedir.

   metallicblack   10.12.2007 16:42
   #764111
5.

çince'deki tien ve sümerce'deki tenger kelimesinin de bu kelimeyle akraba olduğu iddia edilir. özellikle sümerce ile proto türkçe'nin ortak kelimeleri dikkate alındığında kelimenin sümer orjinli olduğunu iddia edenler bile vardır. tersi de olabilir tabi.

   exnihilo   10.12.2007 16:45
   #764118
6.

orhun yazıtlarında tengri diye geçer bu günkü dilimizle tanrı anlamına gelir.

   what dreams may come   10.12.2007 16:48
   #764125
7.

tengri (eski türkçe): gök(-tanrısı). eski türkçe kaynaklarda gök anlamına geliyor. aynı cümle bilinmeyen bir zamandan beri bugünkü anlamı ile tanrı diye kullanılıyor.
tenger (moğolca): gök
tenger etseg (moğolca.): gök baba. gök tanrısı'nın moğollardaki ismi.
tengri, kişiselleştirilmeyen gök tanrısı, ya da gök'ün tanrısal yüce ruhu. tengricilik inancına göre doğadaki tüm nesneler birer ruha sahiptir (animizm). tengri bunların en yücesi, en büyükleridir. iklim doğrudan tengri'nin isteğine göre değişir. tengri, dünyada dengenin yaratıcısı ve koruyucusudur ve iklimlerin doğal süreçleri, iklimlerin devinimleri onun tarafından sağlanır. diğer tanrısal varlıklar tengrici toplumların mitolojilerinde ve kamlarının dualarında insanlara benzer kişiselleştirilmiş bir şekilde tarif edilir; ama kişiselleştirilmez; sadece zamansız ve sonsuz mavi gök olarak anılır.

tarihte moğolistan'ın birleştiricisi cengiz han, gücünü tengri'den bir vekilliğe dayandırıyordu ve bütün fermanlarını "sonsuz mavi gök'ün dileğiyle..." sözleriyle başlatırdı. gök babasına zamansız ve sonsuz mavi gök olarak tapılırdı. her ne kadar iki oğlu olduğu söylense de (ülgen ve erlik), bir kişi olarak görülmezdi.

ama kutsal görülen gök'ün adı "tengri"yi doğadaki başka nesnelerle bağlantılı bir şekilde rastlamakta mümkündür; mesela tengri dağ, tengri göl. çünkü tengri ayrıca bir ruh kategorisi nin de isimiydi; gök'e bağlı doğa ruhları. rafael bezertinov, "tengrianizm:türklerin ve moğolların dini" adlı kitabında türklerde 17 ve moğollarda 99 gök ruhu, 77 yer su ruhlarına denk olduğunu öne sürüyor. ama asıl göktanrı'yı, tengri'yi, bunlarla karıştırmamak gerekir. çünkü tengricilik'de tek bir yaratıcı vardır ve o'nun yardımcısı, eşi ya da kocası yoktur. tengri tektir.

yakut dilinde tangara; kuman dilinde tengre; karaim dilinde tangrı; çuvaş türkçesinde tura; hakas dilinde tigir; tuva dilinde deyri; kırgız-kazak türkçesinde tengri; tatar dilinde tengre; karaçay-malkar türkçesinde teyri; azerbaycan türkçesinde tarı/tanrı; türkiye türkçesinde tanrı olarak kullanılması bile bu kelimelerin ifade ettiği kavramın türk halkları arasındaki ortak kullanımının işaretidir.

   witchorexia nervosa   04.01.2008 09:16
   #801171
 
reklamı kapat

yazdır