termoluminesans

1.

ısı ışıldama yöntemi de denir.
bazı maddeler ısıtıldıkları zaman ışıma yaparlar. bu fiziksel olaya ısıtma ile ışıma anlamına gelen termolüminesans (tl) denir. hemen belirtelim ki, tl olayı başka bir olayın sonucunda oluşmaktadır. maddelerin içlerinde ve çevrelerinde eser miktarda uranyum, toryum ve potasyum gibi radyoaktif elementler vardır. bunlardan çıkan radyasyonlar [alfa ve beta parçacıkları ile gama ışınları] maddenin atomları ile etkileşerek enerjilerini yitirirler. bu enerjinin bir kıssmı madde içinde birikir ve maddenin 300 0c – 500 0c ye kadar ısıtılma durumunda ışık olarak çıkar. çıkan ışık miktarı maddenin biriktirdiği radyasyon enerjisi miktarına bağlıdır. ne kadar çok enerji birikirse o kadar çok ışık çıkar. hiç enerji birikmemiş ise, veya biriken enerji herhangi bir nedenle, örneğin ısınma ile, boşalmış ise, doğal olarak hiç ışık görünmeyecek yani hiç tl olmayacaktır. demek oluyor ki tl, maddenin etkileştiği toplam radyasyon miktarı (dozu) sonucunda biriken enerjinin ve bu enerjinin birikmesi için geçen sürenin dolaylı bir ölçüsüdür. yöntemin temel problemi de bu sürenin bulunmasıdır.
maddede enerji birikimi şu şekilde olmaktadır: maddenin atomları ile etkileşen radyasyonlar atomları bağlı elektronların bazılarını koparır ve enerji kazandırırlar. bu elektronların bir kısmı kazandığı enerjiyi anında geri vererek eski yerlerine veya benzer yerlere geri dönerler. bir kısmı ise maddenin kristal yapısınd çeşitli nedenlerle oluşan ve tuzak denilen yerlere bağlanırlar ve böylece eski yerlerine dönen elektronların tersine radyasyondan aldıkları enerjiyi geri vermeyip bu tuzaklarda biriktirmiş olurlar.
biriken enerjinin saklanabilme süresi, yani elektronların tuzaklarda kalma süreleri çevre şartlarına ve tuzak özelliklerine bağlıdır. birkaç dakikadan bir milyon yıla kadar elektronları tutabilen tuzaklar vardır. doğal olarak bizi ilgilendiren uzun ömürlü tuzaklardır. çünkü, ancak bu tuzaklar baştan itibaren yakaladıkları tüm elektronları korurlar ve böylece radyasyonla sağlanan enerji tam olarak birikmiş olur. ileriki satırlarda da belirttiğimiz gibi, bu tarihleme için sağlanması gereken koşullardan biridir.

*

   anathema   07.02.2008 03:23
   #855127
 
reklamı kapat

yazdır