yozgat in tarihi ve turistik yerleri

1.

tekmili birden yozgat'ta bulunan tarihi ve turistik yerler/eserler:

antik kentler
hattuşaş dan sonra hititlerin en büyük kentidir. sorgun ilçesi şahmuratlı köyü sınırları içerisinde bulunan kerkenez harabeleri şahmuratlı köyüne 5 km. mesafededir. harabeler çok geniş bir alanı kaplamaktadır. harabeleri çepeçevre saran sur kalıntıları yerinde durmaktadır. hafif eğimli arazi üzerinde tam orta yerde sülüklü göl (büyük göl) olarak anılan yerde yaklaşık çapı 20 m. olan su birikintileri bulunmaktadır. buna benzer kızlar ve atlar gölleri de bulunmaktadır. araziyi saran sur kalıntıları batıda yaklaşık 4m. lik bir boşluk bırakmaktadır ki burasının sur kapısı olabileceği tahmin edilmektedir. harabeleri tamamen gün ışığına çıkarma çalışmaları devam etmektedir. galatların bir kolu olan trokmiler tarafından kurulup, başkent olarak kullanılan büyüknefes yozgat-haydarbeyli yolu üzerindedir. aslan heykeli sütunlar, sert taşlar üzerine işlenen yüzük taşları, yontulmuş taş üzerinde kuş figürleri, yol kalıntıları, mezarlıklar, havuzlar, gündoğdu yakınında bir yer altı şehrinin varlığına hükmettiren geniş meydan ve yollar bu köyün tarihi zenginliğinin büyük işaretleridir. merkez ilçeye 3 km. mesafede ve kuzeydoğusunda yüksekçe bir tepeye kurulmuş yer altı şehrinin üç ayrı girişi vardır. güney kısmında iki kat halinde halinde üç odalı bir mekan vardır. bu mekanın batı kısmındaki odanın üstünde bacası vardır. kuzeydeki odanın tabanında kısmen dolmuş iki ayrı beşik kemerli galeri girişi vardır. yıkıntılar arasında ve alt eteklerde monokrom perdaleli ve perdalesiz roma,bizans seramik parçaları mevcuttur. yozgat’ın 45 km. güneydoğusunda,yozgat-sarıkaya ilçesi anayolu üzerinde bulunan höyük 520 m. uzunluğunda,950 m. genişliğinde bir üst görüntü vermektedir. alişar’ın yerleşimi kalkolitik denilen ve ana toprak üzerinde kurulan bir köy kültürüdür. yapılan kazılarda küplere, taş ve ağaç sandıklara gömülmüş iskeletler, çanak çömlek, süslü mühürler, iyi işlenmiş taş ve kemikler,insan ve hayvan figürleri bulunmuştur.

cami ve türbeler
yozgat ve çevresinde yeralan türbeler çandır şahsultan hatun türbesi (kümbeti), çayıralan çerkezbey türbesi, osman paşa türbesi ve görpeli ilin önemli türbeleridir.
1779 yılında mustafa bey tarafından yaptırılmıştır. yapı kubbeyle örtülü 3 bölmeli son cemaat yeri ile tek kubbeli ana mekandan oluşmaktadır. 1794 yılında süleyman bey bunun önüne benzer planda ikinci bir mekan ekletmiştir. daha sonra en dışa küçük bir giriş revağı eklenmiştir. arka arkaya dizilmiş bu yapılar yakın zamana değin geç dönem osmanlı resim sanatının özgün örnekleriyle bezenliydi. ancak yapılan onarımlarla resimleri çoğu yok olmuş yada değişmiştir. ana mekanda mahvildekiler dışında büyük ölçüde özgünlüğünü yitirmiş, mahvilin ikinci katında yan kubbelerde yeşil, al, mavi ve sarının kullanıldığı çeşitli çiçek, yaprak ve meyve resimleri yer alır. 1800-1801 yıllarında çapanoğlu süleyman bey’in başçavuşu halil ağa tarafından yaptırılmıştır. caminin iç mekanı kare planlıdır. kırma çatılı, taş ve tuğla karışımı kargir bir yapı olan caminin kuzeybatısına yapışık yuvarlak gövdeli minaresi ile büyük bir avlusu vardır. batı tarafı hazire olarak kullanılmıştır. caminin mihrabı tezniyatsız olup mihrabın üzerinde aynı seviyede devam eden ağaçtan oyma stilize dal ve çiçek motifleri yer alır. güney cephede ve tavana yakın yerlerde sivri nal kemerli alçı işleri ve renkli camlarla bezeli pencereler mevcuttur. tavan örneği çok nadir görülen çıkmalı rozet,stilize edilmiş nebatad ve kafes motiflerinden oluşan göbek motifleri,ahşap oymadan ibaret bir süslemeyle bezelidir. duvarlar gül ve diğer çiçek motifleriyle süslüdür. 1804 yılında cevheri ali efendi tarafından yaptırıldığı yazıtından anlaşılmaktadır. kırma çatılı son cemaat yeri olan haremin birleştiği kuzeydoğu köşesinde,çokgen minaresi olan,geniş avlu içinde kurulmuş olan yapıya kuzeydeki tek kapıdan girilir. avlunun doğu iç duvarında iki ağaç direk üzerine oturan ufak bir revaklı kısmı vardır. bu bölümün güneyine bir medrese yapılmış ve uzun süre bu amaçla kullanılmıştır. caminin mahvil galerisinde ahşap oyma bitkisel ve geometrik motifler,kemerlerde ise barok tarzda kalem işleri vardır. kare biçimli tavan göbeği geometrik motiflerle bezelidir. yazıtına göre 1788 yılında çapanoğulları döneminde cevahir (cevheri) ali efendi tarafından hacı mehmet ağa adına yaptırılmıştır. cami kareye yakın dikdörtgen bir plan üzerine kurulmuş,düz ahşap tavanlıdır. yapıyı çevreleyen sarı kesme taştan yapılmış avlu duvarı vardır. caminin kuzeydoğusunda yapışık,kare kaide üzerine oturan,armudi iri topuklu,çokgen gövdeli,beyaz kesme taştan yapılmış minaresi,kemerli profillerle genişleyen şerefe ve kurşun kaplamalı külahı ilgi çekicidir. mahfilin orta kısmı balkon gibi güneye doğru çıkıntı yapar. revaklı bölümün içinde bir lahit yer alır. çayıralan ilçesinde, çerkezbey türbesinin yanındadır. caminin orijinal kitabesi bulunmamasına karşın,son cemaat yerinde hareme giriş kapısı üzerinde 1152 yılında yapıldığı yazılıdır. sorgun ilçesindeki caminin yazıtından salih paşa tarafından 1813 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır. 1955 yılında batı duvarı sabit kalmak suretiyle orijinal planı pek bozulmadan tamamen yenilenmiştir. yerköy ilçesi, saray köyündeki camii 1765 de kapucubaşı çapanoğlu ahmet paşa tarafından yaptırılmıştır. 1957 te tek şerefeli minaresi ilave edilmiştir. kırma çatılı köşe duvarları ve pencere kenarları kesme taş,diğer kısımları moloztaş bir yapıdır. yapı içinde ahşap ve kalem işi olmak üzere iki türlü süslemeye karşılaşılmaktadır. ahşap süsleme kiriş uçlarından ve minber korkulukları kafes işçiliği ile yapılmıştır.

köprü ve kaleler
yozgat' taki köprüler; taşköprü, karabıyık köprüsü ve kesik köprü' dür.
yozgat-şefaatli yolunun 38. km.sinde kanak suyu üzerinde kurulmuştur. yavuz sultan selim tarafından mısır seferine giderken (1516) yaptırılmıştır. ayaklar üzerinde oturan üç sivri kemerli,iki alçak mahmuzlu,60 cm. yüksekliğinde korkuluk duvarı ile uçlarda ve ortada baba taşları olan,beyaz kesme taştan yapılmış bir köprüdür. 54 m. boyunda 4.5 m. eninde olan köprünün ortasına doğru bir harpuşluk fark edilir. çalışkan köyünün kuzeyinde bulunan yüksek bir kaledir. gıyaseddin keykavus emirlerinden necmeddin behram şahı candar’a ait olan kale, 13. yüzyılın ilk yarısında yapılmıştır. kalenin birçok kısmı yıkık ve harap,batı ve güney duvarları ayaktadır. yüksek kale duvarları,moloz taş üzerine kesme taş kaplıdır. içte tuğla gibi çaprazlama dizilerle sıralanarak zigzaz duvar dolgusunu oluşturmuştur.

yaylalar, ormanlar
yozgat ili topraklarının bulunduğu bölge bozok yaylası olarak adlandırılır. kızılırmak yayı içerisinde kalan yayla,delice ırmağı ve çorum suyuna karışan vadilerle yarılmış hafif dalgalı düzlükler meydana getirirler. bu yayla doğuda akdağlara dayanır, kuzeydoğuda deveci dağının batıya doğru ilerleyen kolları düzlükler arasında kaybolur. bozok yaylasının yükseltisi 1200-1400 m. arasındadır. akdağ ormanları içerisindedir. hasbek-hisarbeyli-akdağmadeni yolu içerisinden geçmektedir. iki tepe arasından büyükçe bir dere akar. tepenin bir yanı çamlarla diğer yanı küçük bitki örtüleriyle kaplıdır. hasbek ve hisarbeylilerin yaz aylarında çıktıkları yayla konumundadır. soğuk su kaynakları çok fazladır. hafta sonlarında kayseri ve çevre halkının piknik alanıdır. yoğurduyla ünlüdür. yozgat-boğazkale (hattuşaş) yolu üzerindedir. yozgat’a 2 km. uzaklıktadır. gelin kayası ve yabani laleleriyle ünlüdür. ilkbaharda açmaya başlayan laleler yaz boyunca cehriliğe ayrı bir güzellik katmaktadır. halk arasında laleler ülkesi olarak bilinen hollanda’ya lale tohumlarının (soğanlarının) buradan götürüldüğü söylenmektedir. akdağ ormanları içerisinde çok geniş bir alana yayılan çam, meşe ve çeşitli ağaç türleri, temiz soğuk suları ve çeşitli av hayvanları bulunan bir bölgedir. akdağmadeni ilçesinin kuzeybatısında ilçeye 2 km. mesafededir. milli parklar genel müdürlüğü’nce orman içi dinlenme tesisi programına alınmış,çevre düzenlemesi, otantik yapıda kır gazinosu,dinlenme evleri,yağmur barınağı ocaklar ve vc gibi tesisler yapılmıştır.bölgede geyik üretme çiftliği bulunmaktadır. aydıncık-eymir yolu üzerinde yer alan şebek pınarı piknik alanı aydıncık ilçesinin 1 km. güneyinde yer almaktadır. daşlı dağlar olarak bilinen dağların aydıncık’a bakan 1700 m. yükseklikteki gezbel tepesinde yer almaktadır. denizden yüksekliği 1500 m.dir. yıllardan beri piknik alanı olarak kullanılan şebekpınarı ve çevresi milli parklar genel müdürlüğünce şebek ormaniçi dinlenme yeri olarak çevre düzenlemesi yapılmıştır. arınağı, wc gibi tesisler yapılmıştır. çok geniş bir alana yayılan,içerisinde çam,meşe ve değişik ağaç türleri temiz soğuk suları,çeşitli av hayvanlarıyla ünlü bir bölgedir. bu bölge bahar aylarından başlayarak büyük bir hareketlilik gösterir. bölge insanlarının yaylalarına gidişi yaz ve bahar aylarını yaylalarında geçirerek havaların soğumasıyla yaylalardan göçleri bu yöreye ayrı bir güzellik katmaktadır. sıcak havalarda çevreden gelen insanlar soğuksu pınarlarının başında eğlenerek vakit geçirirler. ilin güneydoğusunda yer alan çayıralan ilçesi dolaylarında karaçam,ladin,meşe ve kavak ağaçlarından oluşan gür ormanlar vardır. içme suyu ve otopark mevcuttur. orman içerisine çeşitli yollar girmekte olup olup,dinlenme yeri olarak su ve havasıyla aranılan bir bölgedir.

milli parklar ve korunan alanlar
çamlık milli parkı
ulu kavak tabiat anıtı-->

mağaralar
saraykent ilçesi divanlı köyünde bulunan mağaralar çeşitli bölmelerden oluşmaktadır. mağaralar kayalara oyulduğu gibi, taştan oyma merdivenlerle inilen mağaralar da vardır. bu mağaraların bizans dönemine ait olduğu belirtilmektedir.

kaplıcalar
sarıkaya ilçe merkezinde bulunan sıcak su kaynağı iki ayrı noktadan yüzeye çıkmakta olup , 48 0c sıcaklığa ve 28 lt./sn. debiye sahiptir. bu sıcak sudan, bizans ve selçuklu dönemlerinde de kaplıca tedavisi maksadıyla istifade edildiği bilinmektedir.

sarıkaya kaplıcası

boğazlıyan ilçesine 4,5 km. uzaklıktaki bahariye köyü yakınlarında yer alan cavlak mevkiinden çıkan su 32 0c sıcaklığa sahip olup iki ayrı kuyudan 320 lt./sn. debi ile çıkmaktadır. kuyuların bulunduğu düzlükte bu suların oluşturduğu küçük bir gölet bulunmaktadır. gölette suyun sıcaklığı 28 0c civarındadır. mevcut raporlardan bu suyun romatizmal hastalıklar, kırık çıkık sekelleri ve kadın hastalıkları için kaplıca tedavisinde kullanılabileceği anlaşılmaktadır. sorgun ilçesine 2 km. mesafede, yozgat-sivas karayolu üzerindedir. il özel idare müdürlüğü’nce yaptırılan kaplıca ve motel faaliyettedir. diğer sıcak su alanlarının kapladığı sıcak alana göre daha geniş bir sıcak alana sahip olan sorgun sıcak su alanı ilçenin yerleşim alanının doğu sınırlarından başlayıp yeniçeltek açık kömür işletmesine kadar devam etmektedir. bu suyun sıcaklığı 50-61 0c arasında değişmektedir. fiziksel ve kimyasal analizler sonucunda sülfatlı, sodyumklorürlü, hipertermal-hipertonik sular sınıfına girdiği tespit edilen bu sıcak su radyoaktif maddeler, magnezyum, kalsiyum ve bor ihtiva etmektedir. halen kaplıca tedavisinde kullanılan bu suyun ağrılara, kronik iltihaplı hastalıklara, spazm benzeri hastalıklara, kırık çıkık sekellerine yararlı olduğu ve taşıdığı yüksek orandaki radonun etkisiyle radyoterapik etkisinin bulunduğu bilinmektedir. yerköy ilçesinde ankara-yozgat karayolunun 7. km’sinde olup, yozgat iline uzaklığı 47 km’dir. yapılan kimyasal ve fiziksel analizler sonucu klorürlü sülfatlı sular grubundan olduğu tespit edilen bu suyun bilinen en belirgin özelliği cilt hastalıkları ile romatizmal hastalıkları iyileştirici etkisinin olmasıdır. ayrıca nefrit, nevralji, kırık çıkık sekelleri, kadın hastalıkları ve kronik romatizmal hastalıklara karşı kaplıca tedavisine uygun olduğu belirlenmiştir. yozgat-sivas karayolu üzerinde, yozgat'a 70 km. mesafedeki saraykent ilçesindedir. kaplıca suyu sodyumklorürlü, sodyumbikarbonatlı ve kalsiyumsülfatlı sular grubundandır. suyun incelenmesi sonucu romatizmal hastalıklarda, kırık çıkık sekellerinde, kadın hastalıklarında, nevrit ve polinevritlerde kullanılmasının faydalı olacağı tespit edilmiştir. sıcaklığı 74 santigrat derecedir.

sportif etkinlikler
aydıncık ilçesi kazankaya vadisi rafting, trekking ve doğa yürüyüşü alanı olarak, yahyasaray barajı gölü, gelingüllü barajı gölü su sporları ve olta balıkçılığı amacıyla kullanılacak alanlardandır. çamlık milli parkında bulunan domuz ve il genelinde yaşayan güzel keklik, toy, bıldırcın, tilki gibi hayvanları av sezonu boyunca avlanabilir.

   nicholai alexandrovic hel   07.12.2008 00:54
   #1105403
 
reklamı kapat

yazdır